Beşinci sınıfta okulun imkânlarını tanıma etkinliği, öğrencilerin yalnızca kütüphanenin veya rehberlik servisinin yerini ezberlemesiyle bitmez. Hangi ihtiyaç için nereye başvuracaklarını ve oraya nasıl ulaşacaklarını da öğrenmeleri gerekir. Bu çalışmada sınıfın kendi okuluna ait küçük bir başvuru haritası hazırlanır; öğrenciler haritadaki bilgiyi ilgili kişiye sorarak doğrular.
Önce okulunuzdaki gerçek seçenekleri belirleyin
Etkinlikten önce idare ve ilgili birimlerle konuşup hangi alanların kullanılabildiğini, kime başvurulduğunu ve varsa saat veya izin koşullarını öğrenin. Her okulda aynı kulüp, kütüphane ya da atölye bulunmayabilir. Var olmayan bir hizmeti örnek diye öğrenci haritasına yazmayın. Öğrenci yalnızca birimin yerini değil, oradaki görevliye hangi soruyu soracağını da bilmelidir.
MEB’in beşinci sınıf için yayımladığı Sınıf Rehberlik Etkinlikleri setinde “Eğitsel İmkânların Keşfi”, okulun eğitsel imkânları hakkında bilgi edinme kazanımını ele alır. Buradaki başvuru haritası, setin oyunu veya çalışma yaprağı değildir; öğrencinin kendi okulundaki başvuru yolunu doğrulaması için hazırlanmış ayrı bir örnektir.
Beşinci sınıfta okulun imkânlarını tanıma etkinliği
Yaklaşık 25 dakika ayırın. Tahtaya “Bir kitabı ödünç almak istiyorum”, “Bir kulübe katılmak istiyorum” ve “Dersle ilgili bir güçlüğü konuşmak istiyorum” durumlarını yazın. Yalnız okulunuzda gerçekten karşılığı olan durumları kullanın. Öğrencileri küçük gruplara ayırıp her gruba bir durum verin. Önce nereye gidebileceklerini tahmin etsinler; ardından öğretmenin doğruladığı bilgilerle tahminlerini karşılaştırsınlar.
Haritaya oda numarası yazmak zorunlu değildir. Birime ulaşmak için öğretmenden izin almak gerekiyorsa bunu belirtin. Öğrencinin kendisine ait özel bir güçlüğü sınıfın önünde anlatmasını istemeyin; konuşma örnek durum üzerinden yürüsün.
Okul başvuru haritası
Aşağıdaki tabloyu okulunuzun bilgileriyle birlikte doldurun. “Bilmiyoruz” yazılan satır, etkinlikten sonra ilgili kişiye sorulacak bir soruya dönüşsün. Böylece tahminler gerçek hizmet gibi sunulmaz.
| Ne yapmak istiyorum? | İlk kime sorarım? | Başvuru yolu veya zaman | Bilgiyi kim doğruladı? |
|---|---|---|---|
| Okuyabileceğim bir kitap bulmak | ____ | ____ | ____ |
| Bir okul etkinliğine katılmak | ____ | ____ | ____ |
| Dersle ilgili yardım istemek | ____ | ____ | ____ |
| Okulla ilgili başka bir sorum | ____ | ____ | ____ |
Örneğin okulunuzda kütüphane varsa bir öğrenci “Kitabı ödünç almak için önce görevliye mi, sınıf öğretmenime mi başvurmalıyım?” diye sorabilir. Görevli “Öğle arasında gel” diyorsa tabloya yalnız konumu değil bu bilgiyi de ekleyin. Kütüphane yoksa satırı başka bir gerçek öğrenme imkânıyla değiştirin.
Her öğrenci aynı yoldan ulaşamayabilir
Haritayı yalnız koridor krokisi olarak hazırlamak bazı öğrenciler için yeterli olmayabilir. Oda adını okumakta zorlanan bir öğrenci için birimin kapısını birlikte gösterin; okul içindeki yönlendirmeleri anlamakta zorlanıyorsa ilk başvuruyu sınıf öğretmeniyle prova edin. Hareket erişimi veya iletişim desteği gerekiyorsa ilgili birimle görüşüp gerçek başvuru yolunu öğrenciye uygun biçimde yazın. “Herkes buraya kendi başına gider” varsayımı yerine seçenekleri açık tutun.
Bilgiyi sınıfta ve okulda doğrulamak
Kapanışta her grup bir satırı anlatsın. Çelişen yanıtlar çıkarsa doğruyu o anda tahmin ederek seçmeyin; hangi birime sorulacağını belirleyin. Bir sonraki hafta sınıfla iki satırı yeniden gözden geçirin: Öğrenciler ilgili yeri bulabildi mi, görevliyi tanıdı mı, başvuru koşulu değişti mi? Harita ancak bu kontrolle kullanılabilir hâle gelir.
Yeni başlayan öğrenciler için okulun fiziksel düzenini tanıma ayrıca önemlidir. Ortaokula uyum etkinlikleri arkadaşlık ve problem çözme yönünü ele alır; buradaki harita ise okulun somut öğrenme imkânlarına nasıl erişileceğine odaklanır.
Kaynaklar
- Millî Eğitim Bakanlığı, Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü. Ortaokul Sınıf Rehberlik Etkinlikleri, 2. Cilt, “Eğitsel İmkânların Keşfi”, s. 61–64.
