Bir öğretmen, sınıfta bir öğrenciyle sakin biçimde konuşurken arka planda iki okul çalışanı ekip görüşmesi yapıyor.

Okul Ruh Sağlığı İçin Öğretmen Rehberi: Teaching with Care Kaynağı

Okul ruh sağlığı için öğretmenlere yönelik 2026 tarihli “Teaching with care” rehberi, sınıf içi ilişkilerden ek desteğe erişime kadar uzanan bir çerçeve sunuyor. WHO, UNESCO ve UNICEF tarafından birlikte yayımlanan 94 sayfalık kaynak, öğretmeni tanı koyan veya terapi veren kişi olarak tanımlamıyor; gündelik sınıf ortamında iyilik hâlini destekleme, zorlanmayı fark etme ve uygun okul desteğine bağlantı kurma rolünü açıklıyor.

Bu değerlendirme rehberin tüm stratejilerini Türkçe mevzuata çevirdiği iddiasını taşımaz. Kaynağın dört modülünü, okul rehberlik ekibinin hangi bölümden başlayabileceğini ve uygulamadan önce hangi yerel süreçleri doğrulaması gerektiğini özetler. Tam kaynak WHO yayın sayfasında yer alır; sayfada yayın tarihi 10 Eylül 2026 olarak belirtilmiştir. 94 sayfalık İngilizce PDF’yi de açabilirsiniz.

Rehberin yapısı ve kullanım amacı

Kaynak önce temel kavramları ve öğretmen rolünün sınırlarını açıklar, ardından dört uygulama modülüne geçer. PDF içindekilerinde Modül 1 sınıf ortamında iyilik hâlini desteklemeyi (s. 26–44), Modül 2 zorlanma yaşayan öğrenciyi fark edip uygun desteğe bağlamayı (s. 45–62), Modül 3 öğretmen ve meslektaşların iyilik hâlini (s. 63–72), Modül 4 aileler ve daha geniş destek sistemiyle çalışmayı (s. 73–88) kapsıyor. Rehber, baştan sona tek oturuşta okunmak zorunda olmayan, ihtiyaca göre bölümleri seçilebilen bir kaynak olarak tasarlanmış (WHO, UNESCO ve UNICEF, 2026, s. 13).

Bölüm Ne sağlar? Okul ekibinin sorusu
Temeller Kavramlar, etik ilkeler ve rol sınırları Öğretmenin görevi nerede biter; okulun hangi prosedürü devreye girer?
1. Sınıfta iyilik hâli Güvenli ve kapsayıcı ortam, ilişkiler, prososyal davranış ve sosyal-duygusal beceriler Mevcut sınıf rutinlerinden hangisi en önce ele alınmalı?
2. Fark etme ve bağlantı kurma Öğrenciyi dinleme, kaygı işaretlerini fark etme ve destek yoluna bağlama Okulda güvenli yönlendirme ve koruma akışı kim tarafından yürütülüyor?
3. Öğretmen ve meslektaş iyilik hâli Öğretmenin kendi ihtiyaçlarını ve ekip içi desteği gözetmesi Personel için hangi işleyiş ve destek olanağı gerçekten mevcut?
4. Aile ve sistem ortaklığı Ailelerle erişilebilir iletişim, okul ve toplum kaynaklarıyla çalışma Aileye hangi kanallardan, hangi dilde ve hangi sorumluyla ulaşılır?

Güçlü yanı: günlük uygulama ile destek sistemini birleştirmesi

Rehberin yararlı tarafı, sınıf iklimini tekil bir etkinlikten ibaret görmemesi. İlk modülde rutinler, kapsayıcılık, ilişkiler ve sosyal-duygusal öğrenme birlikte ele alınıyor. İkinci modül, öğretmenin dikkatini çeken değişimleri fark etmesini ve öğrenciyi okulun veya yerel sistemin uygun desteğine bağlamasını anlatıyor. Dördüncü modül ise aile iletişimi ve destek kaynaklarının önceden haritalanmasına yer veriyor. Böylece “öğrenciyi fark et” önerisi, “sonra okulda hangi yetkili ve süreç devreye girecek?” sorusundan kopmuyor.

Örneğin 56. sayfadaki okul ve toplum kaynakları haritalama tabloları; hizmetin ne sunduğu, kimin için olduğu, iletişim kişisi, yönlendirme yolu ve pratik koşullar gibi alanlar içeriyor. 76. sayfadaki aile iş birliği kontrol listesi de iletişim tercihlerini ve aileye erken, anlaşılır biçimde ulaşmayı düşünmeye yardım ediyor. Bunlar hazır Türkçe kurum listesi değildir; okulun kendi yetkilileri tarafından doğrulanması gereken bir planlama iskeletidir.

Uygulama öncesi rol ve mevzuat sınırını belirleyin

Rehber, öğretmenin tanı koymasını, terapi veya danışmanlık vermesini ya da hassas bir durumu araştırmasını istemediğini açıkça söylüyor. Öğretmenin katkısı, öğrencinin günlük ortamında destekleyici ilişki kurmak, gözlenebilir bir kaygıyı fark etmek ve belirlenmiş güvenlik/yönlendirme yolunu izlemektir. Çocuğun güvenliğiyle ilgili açıklama veya acil risk varsa bu genel okuma çizelgesini bekletip okulun geçerli koruma ve bildirim prosedürünü uygulamak gerekir.

Kaynak küresel bir rehberdir. Türkiye’de okulun görev, kayıt, gizlilik, yönlendirme ve koruma süreçleri için güncel MEB mevzuatı, kurum yönergeleri ve yetkili yerel birimler ayrıca kontrol edilmelidir. Rehberin önerilerini doğrudan mevzuat veya zorunlu uygulama diye aktarmayın. Okul rehberlik desteğini basamaklandırma hakkında mevcut yazı, ihtiyaçla destek yoğunluğunu yerel okul bağlamında düşünmeye yardımcı olur; yeni kaynak değerlendirmesi onun yerine geçmez. Öğretmenle görüşmeyi yapılandırmak için gözlem, yorum ve eylemi ayıran müşavirlik örneği de kullanılabilir.

Okul ekibi için okuma ve uyarlama çizelgesi

Bir toplantıda tüm rehberi baştan sona planlamak yerine, tek bir modül seçip aşağıdaki alanları doldurun. Kişisel öğrenci verisi yazmayın; hizmet ve sorumluluk adlarını okulunuzun onaylı süreçlerine göre kaydedin.

Rehber bölümü / sayfa Okulda mevcut uygulama Doğrulanacak yerel süreç Sorumlu rol Gözden geçirme
Örnek: Modül 2, s. 45–62 Öğrenci zorlandığında öğretmen dinliyor; destek kişisi net değil Okulun belirlenmiş yönlendirme ve koruma akışı Okul yönetimince belirlenen yetkili ekip Tarih ve ekip kararı toplantıda belirlenir
Modül: ________ / sayfa: ________ ________________________________ ________________________________ ________________________________ ________________
Modül: ________ / sayfa: ________ ________________________________ ________________________________ ________________________________ ________________

Çizelgeyi doldururken yalnız “eğitim verelim” gibi geniş bir karar yazmayın. Örneğin okulunuzun yönlendirme kişisi belirsizse, karar “okul yönetimi mevcut yetkili kişiyi ve izlenecek yolu teyit edecek” olabilir. Bir sınıf rutini seçiliyorsa kademeye, dersin yapısına ve erişilebilirlik ihtiyacına göre uyarlayın; uygulamanın işe yaradığını varsaymayın, belirlenen tarihte neyin değiştiğini gözden geçirin.

Kimler için ve hangi sırayla okunabilir?

Rehber sınıf öğretmenleri, branş öğretmenleri, okul yöneticileri, PDR uzmanları ve destek sisteminde görev alan ekipler için farklı giriş noktaları veriyor. Sınıf ortamı üzerine çalışanlar Modül 1’den; öğrencinin belirgin biçimde zorlandığını fark eden öğretmenler önce Temeller ve Modül 2’den; aile iş birliği düzenleyen ekipler Modül 4’ten başlayabilir. PDR uzmanının rolü, kaynağı tek başına uygulamak değil; okulun kendi görev ve prosedürlerini ekiple netleştirirken uygun bölümü birlikte okumaya yardımcı olmaktır.

Rehberin İngilizce tam metnine erişebilen ekipler için WHO yayın sayfasındaki indirme bağlantısı ve PDF içindeki sayfa başlıkları kullanılabilir. Türkçe çalışma sırasında terimleri okulun yürürlükteki belgeleriyle karşılaştırın; çeviride belirsizlik varsa kılavuzun önerisini yerel kural gibi yorumlamayın.

Kaynak

World Health Organization, UNESCO & UNICEF. (2026). Teaching with care: A practical guide for teachers to support mental health and well-being in schools. 10 Eylül 2026. Yayın sayfası ve tam PDF incelendi; ilgili sayfalar 13, 26–44, 45–62, 63–72, 73–88, 56 ve 76.

Bir yanıt yazın

Blog PDR - Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Blogu sitesinden daha fazla şey keşfedin

Okumaya devam etmek ve tüm arşive erişim kazanmak için hemen abone olun.

Okumaya Devam Edin