Rehberlik Etkinliği Değerlendirme Formu: Etkinlik Sonrası Üç Soru

Rehberlik etkinliği sona erdiğinde öğrencilerin katılımı ve verdiği yanıtlar, bir sonraki çalışmanın hazırlığı için değerli olabilir. Rehberlik etkinliği değerlendirme formu, öğrencinin neyi denediğini ve hangi bölümde desteğe ihtiyaç duyduğunu sormaya yardımcı olur. Üç kısa çıkış sorusu ve öğretmenin gözlem notu, etkinliğin ardından birkaç dakika içinde değerlendirilebilir.

Materyale git: düzenlenebilir değerlendirme formu.

Değerlendirme formunu Word olarak indirin

Rehberlik etkinliği değerlendirme formunu indirin (Word, 3 sayfa). Dosyada öğrenci çıkış kartı, etkinlik sonrası öğretmen notu ve söz sırasını bekleme etkinliği üzerinden tamamlanmış bir örnek bulunur. Kartta yazma veya çizme alanları ayrılmıştır; soruları çalıştığınız davranışa göre düzenleyebilirsiniz.

Öğrenciler “Ne zaman konuşacağımı kaçırdım” diye yazmışsa bu yanıtı yalnız katılım notu olarak bırakmayın. Öğretmen notuna söz alma işaretinin ne zaman kullanılacağının yeniden açıklanacağını yazın. Sonraki çalışmada işareti iki kısa kurgu konuşmasında birlikte deneyip yeniden sorun. Dosyanın üçüncü sayfası, öğrenci yanıtından bu karara nasıl geçileceğini gösterir; gerçek bir sınıf uygulaması anlatmaz.

Örneğin söz sırasını bekleme üzerinde çalıştıysanız “Etkinliği sevdin mi?” sorusuna ek olarak “Bugün arkadaşını dinlemeyi hangi anda denedin?” diye sorabilirsiniz. Öğrencinin verdiği örnek, tekrar çalışılması gereken bir noktayı gösterebilir. Yanıtları notlandırmadan, sonraki etkinliğe hazırlanmak için kullanın.

Etkinlikten sonra neyi değerlendirebiliriz?

Önce o günün hedefini belirleyin. “Arkadaşım konuşurken sözünü kesmeden dinlemeyi deneyeceğim” gibi bir davranış, öğrencinin kendi denemesini anlatmasına imkân verir. Genel olarak iletişim becerisini değerlendirmeye çalışmak yerine, etkinlikte ele aldığınız davranış üzerinde kalın.

Çalışmanın hedefini seçerken MEB’in sınıf rehberlik etkinlikleri incelenebilir. Buradaki çıkış kartı, öğretmenin kendi etkinliği sonunda kullanabileceği bir değerlendirme örneğidir.

Rehberlik etkinliği değerlendirme formunda üç soru

Soruları tahtaya yazabilir veya küçük kâğıtlara geçirebilirsiniz. Öğrenciler kısa bir cümle, sözcük ya da çizimle yanıt verebilir; paylaşmak istemedikleri soruyu boş bırakabilirler. Yanıtlarda isim bulunup bulunmayacağını baştan açıklayın. Kişisel bir konuda destek isteyen öğrenciler için ayrıca görüşme yolu gösterin.

İlk soru öğrencinin denemesini, ikinci soru zorlandığı bölümü, üçüncü soru ise sonraki çalışmadan beklentisini öğrenmeye yöneliktir. Beceri üzerinde düşünmeye ilişkin örnekler sosyal ve duygusal öğrenme öğretimi rehberi ve yansıtma soruları kaynağı içinde de bulunur. Soruları sınıfınızın yaşına ve etkinlikte çalışılan davranışa göre düzenleyin.

Son 10 dakikanın değerlendirilmesi

1. Hedefi hatırlatın — 2 dakika. “Bugün sırayla konuşmayı denedik. Şimdi neyin işe yaradığını ve neyi yeniden çalışacağımızı göreceğiz” gibi tek cümle kurun. Başarı vaadi veya doğru cevap baskısı oluşturmayın.
2. Kartı açıklayın — 2 dakika. Üç soruyu birlikte okuyun. Yanıtın notlandırılmayacağını, özel yaşantı paylaşmanın gerekmediğini ve pas geçilebileceğini söyleyin.
3. Bireysel yanıt verin — 3 dakika. Yazmak istemeyen veya henüz okuyamayan öğrenci sözlü, işaretli ya da çizimli yanıt verebilir. Kalabalık sınıfta öğretmen birkaç örnek seçeneği tahtaya yazabilir.
4. Toplayın ve yön gösterin — 2 dakika. Kartları başkalarına okutmayın. “Gelecek etkinlikte en çok zorlandığımız adımı yeniden deneyeceğiz” diyerek sürecin devamını açıklayın.
5. Kendi notunuzu alın — 1 dakika. O anda gözlediğiniz tek davranışı ve bir sonraki etkinlikte değiştireceğiniz tek şeyi kaydedin.

Etkinlik için ayırdığınız süre kısaysa en çok ihtiyaç duyduğunuz bir veya iki soruyu seçebilirsiniz. Öğrencilere düşünme zamanı bırakın; bütün soruları aceleyle tamamlatmak zorunda değilsiniz.

Öğretmenin etkinlik sonrası notu

Önce yanıtlarda tekrar eden ihtiyaçlara bakın. Birçok öğrenci söz sırasını karıştırdığını yazdıysa sonraki etkinlikte söz alma işaretini yeniden gösterebilirsiniz. Öğretmen notunda gözlediğiniz davranışı, öğrencilerin açıklamasını ve değiştirmeyi düşündüğünüz adımı ayrı belirtin. Özel destek gerektiren bir yanıt varsa bunu öğrenciyle uygun bir görüşmede ele alın.

Sınıf düzeyine göre düzenleme

İlkokulun ilk iki sınıfında soruları sırayla okuyun. Yazmakta zorlanan çocuk çizim yapabilir veya yanıtını sözlü söyleyebilir. Siz yazacaksanız çocuğun ifadesini kendi yorumunuzla değiştirmeden aktarın. “Bir daha neyi deneyelim?” gibi kısa bir soruyla başlamak da mümkündür.

İlkokul 3–4. sınıfta ve ortaokulda öğrenciler kısa cümlelerle yanıt verebilir. “Arkadaşımı dinlemeyi denedim ama sıramı beklerken zorlandım” gibi örnek bir yanıt gösterin. Örneği gerçek bir öğrencinin özel anlatımından seçmeyin; paylaşma seçeneğini öğrenciye bırakın.

Lisede üçüncü soruyu “Bu beceriyi başka hangi durumda kullanabilirsin?” biçiminde sorabilirsiniz. Yanıtın etkinliğin hedefiyle ilişkili olması yeterlidir; öğrenciden özel bir yaşantısını anlatmasını beklemeyin.

Yanıtları değerlendirirken dikkat edilecekler

Kartları sınıf önünde tek tek okutmayın. Tek bir yanıttan tanı, risk düzeyi veya kalıcı beceri sonucu çıkarılamaz; bu sorular bir psikolojik ölçek değildir. Yanıtların etkinliğe nasıl yön verdiğini ise sonraki çalışmada sınıfa açıklayın: “Geçen sefer sıra beklemek zor gelmişti. Bugün önce kısa bir konuşma denemesi yapacağız.” Öğrenci isimlerini belirtmeden verilen böyle bir geri dönüş, değerlendirmeyi dersin devamına bağlar.

Yeni etkinlik hazırlamak için rehberlik atölyesi örnekleri ve duygusal farkındalık atölyesi incelenebilir. Seçeceğiniz çalışmanın sonunda önceki yanıtlara yeniden bakın: Hangi davranış daha anlaşılır hâle geldi, hangi bölümün yeniden ele alınması gerekiyor? Öğretmen notunu bu sorularla güncelleyebilirsiniz.

Kaynaklar

• Millî Eğitim Bakanlığı, Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü (2024), Sınıf Rehberlik Etkinlikleri.
• CASEL Schoolguide, Explicit SEL Instruction ve SEL Reflection Prompts.