Altıncı sınıfta ilgi alanlarını tanıma etkinliği için öğrenciyi hemen bir mesleğe yönlendirmeye gerek yok. Önce hangi etkinlikleri severek yaptığını, hangilerini merak ettiğini ve henüz deneme fırsatı bulamadığını konuşmak yeterli bir başlangıçtır. Dersin sonunda her öğrenci, bu hafta deneyebileceği küçük bir adım seçer. “Bunda iyiyim” ya da “Bana uygun değil” gibi kesin sonuçlar çıkarması beklenmez.
Etkinliğin amacı ve hazırlığı
Yaklaşık 30 dakika, üç küçük kâğıt ve kalem yeterli. Tahtaya üç sütun açın: “Yapmayı seviyorum”, “Merak ediyorum”, “Deneyebilirim”. Öğrenciler önce kendi kâğıtlarına örnek yazsın. Paylaşım gönüllü olsun; sınıfta yüksek sesle anlatmak istemeyen öğrenci kâğıdını öğretmene gösterebilir veya yalnız kendinde tutabilir. “İlgi”yi not, başarı veya aile beklentisiyle eşitlemeyin.
MEB’in altıncı sınıf Sınıf Rehberlik Etkinlikleri kitabında “İlgilerimin Farkındayım” kazanımı, öğrencinin hoşlandığı etkinliklerin ilgilerine işaret edebileceğini fark etmesini amaçlar (s. 244–245). Bu yazıdaki deneme kartı, kitaptaki hikâye veya çalışma yaprağını yeniden üretmez; sınıfta merakı küçük bir adıma dönüştürmek için hazırlanmıştır.
Altıncı sınıfta ilgi alanlarını tanıma etkinliği
Önce herkesten son günlerde isteyerek yaptığı bir etkinliği düşünmesini isteyin. Bu bir oyun kurmak, bir şeyi çizmek, bir metni okumak, arkadaşına bir konuyu anlatmak veya bir aleti onarmayı izlemek olabilir. Ardından “Bunu yaparken en çok hangi kısmı sevdin?” diye sorun. Öğrenci örnek bulamıyorsa seçenekleri onun yerine seçmeyin; okulda, evde ve çevrede gördüğü etkinliklerden hangisini denemek isteyebileceğini konuşun.
İkinci turda merak ettiği ama henüz deneyemediği bir etkinliği yazsın. “Deneyebilirim” sütununa ise küçük bir adım seçsin: bir kulüp hakkında soru sormak, kütüphanede konuyla ilgili kitap bakmak, bir öğretmenden yöntem öğrenmek veya malzeme gerektirmeyen bir başlangıç denemesi yapmak. Okulda olmayan kulüp ya da hizmeti varmış gibi göstermeyin. Bir etkinliğe erişememesi, ilgisiz olduğu anlamına gelmez.
Bir haftalık deneme kartı
Kartı öğrencinin kendi sözcükleriyle doldurun. Deneme için ücretli kurs, evde özel ekipman veya ailenin ulaşamayacağı bir kaynak şart koşmayın. Amaç, tek bir etkinliği güvenli ve mümkün bir yolla tanımaktır.
| Merak ettiğim etkinlik | Bu hafta deneyebileceğim küçük adım | Nerede / kiminle? | Denemeden sonra neyi fark ettim? |
|---|---|---|---|
| ____ | ____ | ____ | ____ |
Örneğin çizgi roman çizmeye meraklı bir öğrenci, bir hafta boyunca her gün resim yapma sözü vermek yerine okul kütüphanesinde bir örneği inceleyip kendi defterine iki kare çizebilir. Sonra “Hikâye kurmayı sevdim, çizimi ise zor buldum” diyebilir. Bu yanıt başarısızlık değildir; merakın hangi bölümde olduğunu daha iyi anlatır. Başka bir öğrenci aynı etkinliği farklı nedenle sevebilir.
Öğrencinin seçimine alan açın
“Bu işi seviyorsan ileride şu mesleği seçmelisin” cümlesinden kaçının. Altıncı sınıfta amaç meslek seçimi yaptırmak değil, etkinlikleri tanıma ve yeni seçenekleri fark etmedir. Sınıfın önünde yetenek sıralaması yapmayın; karşılaştırma, denemek isteyen öğrenciyi susturabilir. Yazmakta zorlanan öğrenci çizim yapabilir veya iki sözcükle anlatabilir. Evde destek bulamayan öğrenci için okulda erişilebilen gerçek bir seçenek araştırın.
Bir hafta sonra karta yeniden bakın: “Denemeye fırsat buldun mu?”, “Hangi kısmı sevdin veya sevmedin?”, “Başka neyi merak ediyorsun?” Fırsat bulamadıysa engeli konuşun ve adımı küçültün. Mesleklerle ilgili bilgi doğrulama ihtiyacı daha ileri bir aşamadır; lise öğrencileri için meslek araştırması bu ayrı işe odaklanır.
Kaynak
- Millî Eğitim Bakanlığı, Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü. Ortaokul Sınıf Rehberlik Etkinlikleri, 2. Cilt, 6. sınıf “İlgilerimin Farkındayım”, s. 244–245.
