MOXO dikkat testi, bilgisayarda verilen bir görev sırasında dikkatle ilişkili performans hakkında bilgi sağlayan bir değerlendirme aracıdır. Bir çocuğun okulda neden zorlandığını anlamak için rapor, gelişim öyküsü, görüşme ve farklı ortamlardaki bilgilerle birlikte ele alınmalıdır. Tek test sonucundan dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tanısı çıkarılamaz.
Uzman görüşmesi için soru ve gözlem tablosuna geçin.
MOXO dikkat testi neyi değerlendirir?
Üreticinin MOXO Reports belgesinde Diagnosis raporu için dört ölçüt yer alır: dikkat, zamanlama, dürtüsellik ve aşırı tepkisellik. Screener ve MOXO360 raporları farklı ölçütler de içerir. Bu nedenle “MOXO her zaman aynı on dikkat becerisini ölçer” ifadesi doğru bir ürün tanımı değildir; raporun tam adı ve sürümü bilinmelidir.
| Ölçüt | Görevde ele aldığı yön |
|---|---|
| Dikkat | Yönergeye uygun hedef uyaranı ayırt edip yanıt verme. |
| Zamanlama | Doğru yanıtı görevde ayrılan zaman içinde verme. |
| Dürtüsellik | Yanıt verilmemesi gereken uyaranda yanıtı durdurma. |
| Aşırı tepkisellik | Görev için gerekmeyen ek motor yanıtları sınırlama. |
Bu adlar, sınıftaki her davranışı açıklayan kişilik etiketleri değildir. Tablodan puan hesaplanmaz; ölçütlerin rapor dilindeki genel işlevi açıklanır. Klinik yorum için özgün rapor, uygulama koşulları ve uygun karşılaştırma grubu gerekir.
Uygulama öncesinde ne öğrenilmeli?
Üretici MOXO Diagnosis sayfası aracı klinisyene karar desteği sağlayan bir sürekli performans görevi olarak sunar. Testin süresini, yaş koşulunu, ortamını ve kullanılacak formu uygulamayı planlayan uzmandan doğrulayın. Bütün ürünlere aynı süre veya yaş aralığını atamak yerine çocuğa uygulanacak sürümün koşullarını sorun.
Yönergenin Türkçe olması tek başına o yaş ve bağlam için yerel norm kanıtı veya uygulayıcı yetkisi sağlamaz. “Hangi dil ve norm grubu kullanılacak?”, “Bu araç bu başvuru sorusu için neden gerekli?” ve “Uygulamayı ve yorumu kim üstlenecek?” sorularının açık yanıtı olmalıdır. Çocuk hazırlanırken gerçek test uyaranlarıyla prova yaptırmayın; görev yönergesi uygulayıcı tarafından standart koşullarda açıklansın.
Sonuç neden tek başına tanı değildir?
CDC’nin 21 Ekim 2026 tarihli tanı açıklaması, DEHB’yi tanılayan tek bir test olmadığını; uyku sorunları, kaygı ve başka güçlüklerin benzer belirtiler gösterebileceğini belirtir. Çocuğun farklı ortamlardaki davranışlarına ilişkin aile ve öğretmen bilgisi de değerlendirmede yer alır. Bilgisayarın puan üretmesi klinik kararı otomatikleştirmez.
Örneğin aile “Rapor düşük çıktı, artık DEHB kesin” dediğinde öğretmen “Rapordaki bulguyu uzman değerlendirsin; ben sınıfta hangi görevde ne gördüğümü yazabilirim” diyebilir. İlaç başlatma, kesme veya doz değiştirme kararı test grafiğinden üretilmez. Tekrar uygulamada da puan farkını tek başına tedavi etkisi saymadan karşılaştırma koşullarını uzmanla konuşun.
Görüşme için soru ve gözlem tablosu
| Alan | Hazırlanacak not veya soru |
|---|---|
| Başvuru sorusu | “Yazılı yönergeli görevlerde başlamayı mı, sürdürmeyi mi anlamak istiyoruz?” |
| Somut gözlem | Gün, ders, verilen görev, gözlenen davranış ve sağlanan destek. |
| Uygulama | Rapor türü, sürüm, dil, yaş uygunluğu, norm grubu ve uygulayıcı yeterliği. |
| Yorum | “Bu bulgu görüşme ve diğer bilgilerle nasıl birleşiyor; neyi açıklayamıyor?” |
| Takip | “Okulda hangi destek denenecek, kim ne zaman yeniden değerlendirecek?” |
Kurgu bir öğretmen notu şöyle olabilir: “Salı günü iki aşamalı yönergede ikinci adımı tekrar sordu. Yönergeyi iki kısa cümleye ayırınca göreve başladı.” Bu ifade gözlenen davranışı ve desteği ayırır; çocuğun niyetini veya tanısını söylemez. Sözlü anlatım güçse aile notunu yazarak götürebilir. Özel raporu sınıf gruplarında paylaşmayın; gereken bilgiyi yetkili kişilerle amaçla sınırlı konuşun.
Görüşme sonunda hangi bilginin eksik kaldığını ve sonraki adımı netleştirin. Daha genel araç seçimi için kişilik ve değerlendirme araçlarının amaç ayrımına bakabilirsiniz; bu araçlar MOXO’nun yerine geçen testler değildir.
