Okul öncesinde kitap okuma alışkanlığı, çocuğun tek başına harf çözmesinden önce, bir yetişkinle kitaplara bakmaktan ve hikâyeler hakkında konuşmaktan beslenir. Amaç erken okumayı yarıştırmak değil, çocuğun kitaba yeniden dönmek isteyeceği bir ilişki kurmaktır. Aile ve okul aynı kısa yaklaşımı kullanabilir.
Kitap ve zaman seçimi
Resimleri izlenebilen, dili çocuğun ilgisine uygun bir kitap seçin; iki seçenek arasından çocuğun karar vermesine izin verin. Aynı kitabı yeniden seçme isteği reddedilmek zorunda değildir. Okuma köşesi için pahalı mobilya gerekmez; erişilebilir birkaç kitap ve birlikte oturulabilen bir yer yeterlidir.
NAEYC, erken okuryazarlıkta konuşma ve dinlemenin önemini; sesli okuma ve kitap üzerine konuşmayı vurgular. Bu öneriler her çocuğun belirli yaşta okumaya başlaması veya sonraki akademik başarısının garanti olması anlamına gelmez. Kaynak.
Yaklaşık on dakikalık birlikte okuma
- İlk dakikada kapağa bakın: “Resimde ne dikkatini çekti?” Söylemek istemezse işaret etmesi yeterlidir.
- Yaklaşık beş dakika okuyun. Her sayfada soru sormayın; çocuğun yorumuna yer açan bir veya iki yerde durun.
- İki dakika boyunca bir ayrıntıyı konuşun: “Karakter kapının yanında bekliyor. Sence neyi bekliyor olabilir?”
- Son iki dakikada sevdiği sayfaya dönün veya sonraki okumayı seçin. Kitabı bitirmek zorunlu değildir.
Bu süreler bir ev uygulaması örneğidir; çocuk yorulduğunda daha erken bitirilebilir. Öğretmen küçük grupla aynı modeli uygularken herkesin sırayla cevap vermesini şart koşmaz.
Olası yanıta nasıl karşılık verilir?
Örnek bir resimde çizmelerini elinde taşıyan bir karakter vardır. Çocuk “Yüzmeye gidiyor” derse yetişkin “Yanlış, yağmur yağıyor” diye kapatmak yerine “Bunu düşündüren ne oldu?” diye sorar. Ardından resimdeki başka bir ayrıntıya bakılabilir. Burada amaç doğru cevabı ölçmek değil, çocuğun kitap hakkında konuşma fırsatı bulmasıdır.
Az konuşan çocuk iki resmi gösterebilir; hareket etmeye ihtiyaç duyan çocuk ayakta dinleyebilir. Evde kullanılan dilde anlatım ve sözcüksüz kitaplar da seçilebilir. Çocuğun anlatısını yazıya geçirmek istenirse söylediği birkaç sözcüğü yetişkin yazabilir; okul öncesi çocuktan uzun yazı beklenmez.
Bir hafta sonra neye bakılır?
Kaç kitap bitirdiğini yarıştırmak yerine hangi kitabı seçtiğini, hangi sayfaya döndüğünü ve bir ayrıntı hakkında nasıl katıldığını not edin. İlgi azsa önce zaman ve kitap seçimini değiştirin. Dil, işitme veya görmeyle ilgili sürekli bir güçlük fark edildiğinde uygun değerlendirme yollarını aileyle görüşün; bu kısa kayıt gelişim testi değildir.
İlgili okuma: Erken Yaşta Duygusal Zeka Gelişimi İçin Ebeveynlere Tavsiyeler.
