Sağlıklı aile iletişiminde ilk iş, anlaşmazlığın ne hakkında olduğunu doğru duymaktır. “Beni hiç dinlemiyorsun” sözüyle başlayan bir konuşmada aile hemen çözüm aradığında asıl sorun gözden kaçabilir. Önce duyduğunuzu kısaca geri söyleyin, ardından konuşanın sizi düzeltmesine zaman verin.
Dinlediğinizi nasıl gösterirsiniz?
CDC, küçük çocuklarla etkin dinlemede başka bir işle uğraşmayı bırakmayı, dikkati çocuğa vermeyi ve anladığını geri yansıtmayı önerir. Okul çağında aynı ilkeyi bir varsayımı kontrol etmek için kullanabilirsiniz. Çocuk, “Herkes oyuna başladı, beni çağırmadılar” dediğinde yetişkin “Seni oyuna almadıklarını düşündün ve buna üzüldün. Doğru mu anladım?” diye sorabilir. Çocuk “Aslında gruba sonradan yetişemedim” derse önce bu ayrıntıyı dinleyin. Çözüm değişebilir.
Ses yükseldiğinde geri dönüş saati
Bir konuşmayı ertelemeniz gerekiyorsa ne zaman döneceğinizi söyleyin. “Şimdi ikimiz de yükseldik. Saat yedide mutfakta on dakika konuşalım” cümlesi hem ara verir hem konuyu açık tutar. Söz verdiğiniz saatte ilk olarak karşı tarafın ne istediğini sorun. Konuşmak istemeyen çocuğa yazıyla anlatma veya başka bir zamanda dönme seçeneği verin. Korkutma ve şiddet varsa önce güvenlik ve uygun destek gerekir.
On dakikalık aile görüşmesi
Örnek ailede gündem, akşam ödevi sırasında ortak odanın gürültülü olması. Her kişi önce olanı ve ihtiyacını bir cümleyle söyler. Yetişkin “Ödeve başlarken yirmi dakika daha sessiz bir yere ihtiyacın var, doğru mu?” diye kontrol eder. Aile, üç okul akşamı boyunca o sırada televizyonu kapatmayı dener. Görüşmeyi, kimin hangi davranışı ne zaman yapacağını sesli söyleyerek bitirirler.
Üçüncü akşam “Başlamana ne yardım etti?” diye sorun. Ses azaldığı hâlde çocuk başlayamadıysa aynı kuralı sertleştirmeden önce yönergeyi anlayıp anlamadığına veya başka bir engel olup olmadığına bakın. Aile görüşmesinin sonucu, çocuğun tüm duygularını paylaşması değil, seçilen düzenlemenin işleyip işlemediğinin anlaşılmasıdır.
İlgili yazı Ergenlerle aile içinde konuşma örnekleri.
