Ortaokul Rehberlik Etkinlikleri: Akran Zorbalığı İçin 3 Farklı Atölye

Ortaokulda akran zorbalığı üzerine çalışırken öğrencilerin incitici davranışları fark etmesini ve destek isteme yollarını konuşmasını sağlayacak üç atölye örneği kullanabilirsiniz. Sözlerin Gücü sözel ifadelerle, Beni Dinler misin dinlemeyle, Birlikte Güçlüyüz ortak sınıf mesajıyla ilerler. Hazırlığa aşağıdaki güvenli katılım notlarıyla başlayın.

Ortaokul Rehberlik Etkinlikleri ve Akran Zorbalığı Atölye Örnekleri

Bu atölyeler 5–8. sınıfta kurgusal durumlarla uygulanabilecek örneklerdir. Okulda yaşanan gerçek bir olayı sınıf önünde tartışmaya açmayın; öğrenci isimleri ve özel deneyimleri paylaşılmadan çalışın.

Bir öğrenci etkinlik sırasında gerçek bir olay bildirirse ayrıntıları grup içinde istemeyin. Öğrenciyi ayrıca dinleyin ve okulun güvenlik, bildirim ve takip sürecini yürütün. Sınıf çalışmasıyla olay görüşmesinin amaçlarını ayrı tutun.

Uygulamadan önce güvenli katılım kontrolü

• Öğrenci gerçek bir olayını anlatmak zorunda değildir; yazma, dinleyici olma veya pas geçme seçeneklerini söyleyin.
• Kişileri damgalayan roller yerine kurgusal davranış örnekleri kullanın.
• Tanık öğrenciden sınıfın önünde ifade vermesini istemeyin; gerçek bildirimleri ayrı görüşmede ele alın.
• Öğrencileri olay yerinde özür dilemeye veya barışmaya zorlamayın.
• Öğrencilerin ulaşacağı yetişkin ve okulun takip sorumlusu belli olsun.

StopBullying.gov, olay sırasında güvenliği sağlamayı ve öğrencileri ayrı dinlemeyi önerir. Destek rehberi ise zorbalıkta zorunlu yüzleştirme ve akran arabuluculuğunun uygun olmadığını belirtir. Bildirim geldiğinde kullanabileceğiniz öğretmen ilk yanıt kartına bakabilirsiniz.

1. “Sözlerin Gücü” – Sözel Zorbalığı Anlama Atölyesi

Amaç:

Öğrencilerden incitici bir ifadeyi fark etmelerini ve destekleyici bir cümle önermelerini isteyin. Kartları kurgusal kişiler üzerinden hazırlayın; sınıfta kullanılan gerçek hakaretleri yeniden dolaşıma sokmayın.

Kazanımlar:

Çıkışta öğrencinin hazırladığı destekleyici cümleye bakın: Suçlayıcı bir ifade var mı, güvenilir bir yetişkine ulaşma yolu belirtilmiş mi? Posteri bu örneklerden oluşturabilirsiniz. Bu gözlem, etkinliğin zorbalığı azalttığına ilişkin bir ölçüm değildir.

Süre:

40 dakika

Malzemeler:

• Kırmızı ve mavi kağıtlar
• “Pozitif ve Negatif Sözler” kartları
• Beyaz tahta ve kalem

Uygulama:

1. Giriş: Pozitif ve Negatif Sözcükler (10 dakika):
   • Öğretmen, öğrencilere iki farklı cümle örneği verir: biri teşvik edici, diğeri incitici.
   • Tartışma soruları: “Bu sözleri duyan kişiler nasıl hisseder?”
2. Sözcük Oyunu (20 dakika):
   • Öğrencilere pozitif ve negatif sözlerin yazılı olduğu kartlar dağıtılır.
   • Her öğrenci bir kart seçer, karttaki cümleyi okur ve bunun birine nasıl hissettirebileceğini anlatır.
   • Negatif sözcükleri pozitif bir dile dönüştürme oyunu oynanır.
3. Dilin Gücü Posteri (10 dakika):
   • Gruplar halinde çalışarak, “Sınıfta Kullanılacak Güçlü ve Pozitif Cümleler” başlıklı bir poster hazırlarlar. Poster sınıfın duvarına asılır.

2. “Beni Dinler misin?” – Dinleme ve Anlama Atölyesi

Amaç:

Bu atölyede öğrenciler kurgusal bir anlatımı kesmeden dinlemeyi ve duyduklarını kısa bir cümleyle özetlemeyi çalışır. Çocuklardan arkadaşlarının sorunlarını üstlenmelerini veya olayı çözmelerini beklemeyin.

Kazanımlar:

Değerlendirmede her grup bir dinleme cümlesi ve bir yetişkine başvuru cümlesi hazırlasın. Örneğin: “Seni dinliyorum; istersen bir öğretmene birlikte haber verebiliriz.” Sözlü paylaşım yerine kartına yazmayı seçen öğrenciye de yer verin.

Süre:

50 dakika

Malzemeler:

• Farklı senaryolar içeren kartlar
• Sandalye çemberi

Uygulama:

1. Dinle ve Anla Oyunu (10 dakika):
   • Öğrenciler çember şeklinde oturur.
   • Her öğrenci, zorbalığa maruz kalmış bir arkadaşını destekleyici şekilde ne söyleyeceğini paylaşır.
2. Hikaye Dinleme (20 dakika):
   • Öğretmen bir zorbalık hikayesini okur ve öğrencilerden bu hikayeyi dinlerken hissettiklerini paylaşmalarını ister.
   • Soru: “Bu durumda mağdur olan kişinin duygularını anlamak için nasıl dinlemek gerekirdi?”
3. Dinleme Çözüm Çemberi (20 dakika):
   • Öğrenciler, mağdur bir arkadaşına nasıl destek olabileceklerini tartışır.
   • Sınıf birlikte “Dinlemenin 3 Altın Kuralı” listesi oluşturur.

3. “Birlikte Güçlüyüz” – Takım Çalışması ve Birlikte Hareket Etme Atölyesi

Amaç:

Bu atölyede ortak bir sınıf mesajı hazırlamayı ve güvenli destek yollarını konuşmayı amaçlayın. Takım oyunu, okulun zorbalık olaylarına müdahalesinin yerine geçmez.

Kazanımlar:

Kapanışta öğrencilerden, bir olaya tanık olduklarında ulaşabilecekleri yetişkini belirtmelerini isteyin. Fiziksel müdahale veya arkadaşlarını yüzleştirme görevi vermeyin. Ortak posterde güvenli yardım isteme cümlelerine yer verin.

Süre:

60 dakika

Malzemeler:

• İp
• Yapboz parçaları
• Büyük kağıtlar ve renkli kalemler

Uygulama:

1. Bağ Kurma Oyunu (10 dakika):
   • Öğrenciler, bir ip yardımıyla bir çember oluşturur. İpi çekerken sırayla, bir zorbalık durumunda “ne yapacaklarını” paylaşırlar.
   • Amaç, herkesin sınıf içinde birbiriyle bağlı olduğunu anlamaktır.
2. Takım Yapbozu (30 dakika):
   • Gruplar halinde zorbalıkla ilgili bir mesaj içeren yapbozu tamamlarlar.
   • Mesaj örneği: “Zorbalığa Hayır – Birlikte Güçlüyüz!”
3. Dayanışma Posteri (20 dakika):
   • Gruplar, zorbalığa karşı sınıfça nasıl dayanışma göstereceklerini anlatan posterler hazırlar.
   • Posterler sınıfın görünür yerlerine asılır.

Daha fazla etkinlik ve envanter için takipte kalın. İsteklerinizi iletişim formundan iletebilirsiniz.

Kaynaklar

• ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı, StopBullying.gov (2021), Respond to Bullying.
• ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı, StopBullying.gov (2026), Support the Children Involved.