3. Sınıfta Bulunan Eşya: Doğruluk ve Sorumluluk Etkinliği

Koridorda bir kalemlik bulan çocuk, sahibini tanımadığında ne yapacağını bilemeyebilir. Bulunan eşya üzerine konuşmak, doğruluğu gündelik bir kararla ilişkilendirmek için uygun bir başlangıçtır. Üçüncü sınıf için hazırlanan bu etkinlikte çocuklar, bir eşyayı sahiplenmeden korumayı ve bildikleri bilgiyi güvenilir bir yetişkine anlatmayı çalışır. Özgün öykü, karar kartları ve kısa konuşma provası için yaklaşık 30 dakika ayırabilirsiniz.

Etkinlikten önce teslim yerini belirleyin

Önce okulunuzda bulunan eşyaların kime ve nereye teslim edildiğini öğrenin. Çocuklara söyleyeceğiniz kişi ve yer gerçekten belli olsun. “Bir büyüğe verirsiniz” gibi belirsiz bir açıklama yerine, okulunuzun düzenine uygun somut bir yol gösterin. Görevli kişi yerinde değilse öğrencinin hangi öğretmenden yardım isteyeceğini de açıklayın.

Çalışma için gerçek bir kayıp eşya getirmek gerekmiyor. Öyküyü okuyacağınız bir sayfa, karar kartları ve her öğrenciye kâğıt yeterli. Yakın zamanda sınıfta yaşanan bir kaybolma olayını dersin konusu yapmayın. Başlarken “Bugün bir öykü üzerinde düşüneceğiz. Kendi başınızdan geçen bir olayı anlatmanız gerekmiyor” diyebilirsiniz.

Ankara’nın 2026–2027 yerel hedefi Etik Davranış olarak belirlenmiş. Bu çalışma o konu için hazırlanmış bir sınıf örneğidir. Başkasının hakkını gözetme ve dürüstlük, MEB’in öğrenci profilinde de yer alır.

Koridordaki sarı kalemlik

İlk beş dakikada şu öyküyü okuyun: “Deniz, teneffüs dönüşünde pencerenin önünde sarı bir kalemlik görüyor. Etrafta kimse yok. Arkadaşı ‘Sahibi yoksa senin olabilir’ diyor. Deniz kalemliğin kime ait olduğunu bilmiyor. Derse girmeden önce ne yapacağına karar vermesi gerekiyor.”

Ardından “Deniz neyi biliyor, neyi henüz bilmiyor?” diye sorun. Tahtaya iki kısa alan açın. Kalemliğin nerede bulunduğu biliniyor; sahibinin kim olduğu bilinmiyor. Öğrenci “Sahibi istememiştir” derse “Bunu öyküde duyduk mu, yoksa tahmin mi ettik?” sorusuyla bilgiye geri dönün. Eşyanın sahibinin o anda orada olmaması, eşyanın sahipsiz olduğunu göstermez.

Bulunan eşya için üç karar kartı

Sonraki sekiz dakikada ikililerden bir kart seçmelerini isteyin. İlk üç dakika seçeneğin sonucunu konuşsunlar; kalan beş dakikada her kart için bir öneri dinleyin. Amaç, doğru cevabı ilk söyleyeni bulmak yerine kararın eşyanın sahibini nasıl etkilediğini açıklamaktır.

Öyküdeki seçenekler ve konuşma soruları
Kart	Düşünülecek soru	Öğretmenin açabileceği nokta
Çantama koyup sonra bakarım	Sahibi kalemliği aradığında ona nasıl ulaşacak?	Bulunan yeri yetişkine bildirmek ve okulun teslim düzenini izlemek.
Koridorda bırakırım	Eşyayı kim koruyacak? Başka biri alırsa ne olur?	Güvenilir bir yetişkinden yardım isteyerek eşyayı güvenli biçimde teslim etmek.
Öğretmene nerede bulduğumu anlatırım	Hangi bilgiyi söyleyebilirim? Hangi kısmı bilmiyorum?	Gördüğünü doğru anlatmak ve sahibini bilmediğini açıkça söylemek.

Üçüncü kartı konuşurken öğretmen, okulda izlenecek teslim yolunu açıkça anlatsın. Teslim sırasında okulunuzun uygulaması esas alınır; öğrencinin kendi başına eşyanın sahibini araştırması veya kimin doğru söylediğine karar vermesi beklenmez. Çantaları açma, eşyayı sınıfta dolaştırma ya da başka çocukları sorgulama etkinliğin parçası değildir.

Öğretmene anlatma provası

Yedi dakikalık bu bölümde öğrenciler anlatacakları cümleyi önce kâğıt üzerinde hazırlasın, sonra isteyen ikililerle denesin. Bir öğrenci eşyayı bulan kişiyi, diğeri öğretmeni canlandırabilir. Rolleri değiştirdikten sonra cümlede eksik kalan bilgiye birlikte bakın.

Örneğin: “Öğretmenim, bu kalemliği teneffüs dönüşünde pencerenin önünde buldum. Kime ait olduğunu bilmiyorum. Nereye teslim etmeliyim?” Öğretmenin karşılığı şöyle olabilir: “Bulduğun yeri anlattın. Şimdi okulda kullandığımız teslim yerine birlikte götürelim.” Çocukların aynı cümleyi ezberlemesi gerekmez; yer, görülen eşya ve bilinmeyen bilgi anlaşılır olsun.

Çocuğun kendi kararını açıklaması

Altı dakika içinde öğrenciler aşağıdaki soruları yazıyla, çizimle veya size anlatarak yanıtlayabilir. Canlandırmak istemeyen çocuk için bu bölüm yeterli katılım seçeneğidir.

Deniz kalemliğin sahibinin hakkını nasıl gözetebilir?
Öğretmene hangi doğru bilgiyi verebilir?
Görevli kişiyi bulamazsa kimden yardım isteyebilir?

Bir örnek yanıt “Kalemliği kendime almam. Nerede bulduğumu öğretmene söylerim. Kime ait olduğunu bilmiyorsam bunu da söylerim” olabilir. “İyi bir insan olur” gibi genel bir yanıt geldiğinde, Deniz’in ne yapacağını bir davranışla anlatmasını isteyin.

Son dört dakikada ve bir sonraki karşılaşmada

Kapanışta sınıfla okulun gerçek teslim yolunu tekrar edin. Çocuklardan birer kişilik özelliği söylemelerini veya arkadaşlarını dürüstlük sırasına koymalarını istemeyin. Ertesi hafta “Kayıp bir eşya bulursak okulda hangi yolu izleyeceğiz?” sorusuyla yolu hatırlatabilirsiniz.

Gerçek bir olayda eşya zarar görmüşse, kime ait olduğu tartışmalıysa veya çocuk bir suçlamayla karşılaşıyorsa durumu siz ele alın. Sınıf önünde itiraf ya da yüzleştirme düzenlemeyin. Bir hatadan sonra yapılabilecek onarım ayrı bir konudur; özür ve telafi etkinliği o aşamada kullanılabilir. Sınıfın ortak malzeme düzenini ele almak için sınıf anlaşması çalışmasına geçebilirsiniz.

Etkinlik dosyası

Öğretmen yönergesi, karar kartları ve öğrenci düşünme sayfası ayrı sayfalarda yer alır. Kartları kesmeden de kullanabilirsiniz. A4 boyutunda yazdırın; DOCX sürümünde okulunuzdaki gerçek teslim kişisini ve yerini ekleyebilirsiniz.