Öğrenme Stratejileri Panosu: Zorlandığımda Hangi Yolu Deneyebilirim?

Öğrenme stratejileri panosu, “daha çok çalış” tavsiyesi yerine öğrencinin takıldığı adımı ve deneyebileceği yolu konuşmak için hazırlandı. Sorunun ne istediğini anlamayan öğrenciyle, okuduğunu hatırlamakta zorlanan öğrencinin ilk deneyeceği yol farklı olabilir. Bu pano, ortaokulda dört güçlüğü açıklamalı örneklerle ele alır ve öğrencinin kendi denemesini kaydetmesine yer verir.

Güçlüğe göre çalışma yolu seçimi

Öğrenci önce “Tam olarak nerede takıldım?” sorusuna cevap arasın. Yönergeyi anlamamak, bir çözüm adımının nedenini bilmemek, bilgiyi bakmadan anlatamamak ve denemelere rağmen ilerleyememek farklı destekler gerektirebilir. Pano bu ayrımı başlatır; ders öğretmeninin açıklamasının yerine geçmez.

EEF’nin 2025 rehberi, öğrenmeyi planlama, izleme ve değerlendirmeyi belirli bir ders görevi içinde ele almayı önerir. Öğretmenin stratejiyi göstermesi ve başlangıçta destek vermesi de bu çerçevede yer alır. Öğrenciye yalnız panoyu okutmak yerine bir örneği derste birlikte denemeniz gerekir.

Öz Düzenlemeli Öğrenme, Çanakkale’nin 2026–2027 yerel hedefidir. Hazırlanan pano bu bağlamda özgün bir öğretim desteğidir. Öğrencileri görsel, işitsel veya başka kalıcı “öğrenen tipi” gruplarına ayırmak için kullanılmaz. Burada seçim, kişinin etiketine değil o görevdeki güçlüğe göre yapılır.

Dört panelin açıklaması ve örnekleri

Panodaki güçlük, yöntem ve kontrol örnekleri
Güçlük	Denenecek yol	Kontrol örneği
Yönergeyi anlamıyorum.	İstenen işi kendi cümlesiyle söylemek; belirsiz sözcüğü veya koşulu işaretlemek.	“İki nedeni bulmam gerekiyor. Hangi olayın nedenini arıyorum?” diye açıklama istemek.
Çözümdeki adımın nedenini bilmiyorum.	Çözülmüş örneğin adımlarını gerekçelendirmek, sonra benzer görev denemek.	Birim fiyatı bulurken fiyatın neden ürün sayısına bölündüğünü açıklamak.
Okurken tanıyorum, kitap kapanınca anlatamıyorum.	Kısa bir soruyu notlara bakmadan yanıtlamak; kaynakla karşılaştırıp eksik kısmı düzeltmek.	Buharlaşma hakkında yazdığı cümleyi ders kitabındaki açıklamayla kontrol etmek.
Başka yol denedim, aynı yerde takılıyorum.	Denediği işlemi ve durduğu adımı göstererek belirli bir soru sormak.	“Birim fiyatı buldum. Farklı ürün sayılarını nasıl karşılaştıracağımı açıklayabilir misiniz?” demek.

Her panelde örneğin yanında öğrencinin kendi görevi için cevaplayabileceği bir soru bulunur. Birim fiyat örneği aynı zamanda bir sonraki soruyu düşünmeye açılır: Öğrenci hesap işlemini yapmış olsa da farklı miktarların maliyetini karşılaştırmak için ek açıklama isteyebilir. Yardım istemeyi yalnız “hiç yapamadım” anına bırakmak gerekmez.

Panoyu bir ders örneğiyle tanıtmak

İlk kullanımda yaklaşık on dakika ayırın. Branş öğretmeniyle o hafta işlenen bir görev seçin. Önce güçlüğünüzü sesli anlatın: “Bu soruda hesap yapmadan önce istenen miktarı anlamam gerekiyor.” Ardından ilgili paneldeki yolu uygulayın. Soruyu kendi cümlenizle kurup yeni bir örnekte doğru işi yapıp yapamadığınızı kontrol edin.

Öğrenciler sonra kendi görevlerinden bir güçlük seçsin. İsteyen konuşarak, kısa yazarak veya işlemi göstererek katılabilir. Konu bilgisi eksikse öğrenciye yalnız daha fazla yöntem denetmeyin; gerekli açıklamayı ders öğretmeniyle sağlayın. Stratejinin işe yarayıp yaramadığını, görevin kendisinde verilen yanıtla birlikte değerlendirin.

Strateji deneme kartı

Öğrencinin kendi çalışmasına döneceği not
Alan	Yazılabilecek kısa not
Takıldığım adım	Hangi soruda, hangi sözcükte veya işlemde durdum?
Denediğim yol	İlgili panelden hangi yolu, nasıl denedim?
Yeni örnekte gördüğüm	Artık neyi açıklayabiliyorum? Hâlâ ne eksik?
Gerekli destek	Kime, hangi soruyu soracağım veya hangi açıklamayı isteyeceğim?

Örneğin öğrenci “Paket fiyatını karşılaştırırken yalnız toplam fiyata baktım” yazabilir. Çözülmüş örneği inceledikten sonra “Her paketin birim fiyatını bulacağım” diye yolunu değiştirir. Yeni soruda iki birim fiyatı doğru karşılaştırabiliyor mu? Sonuç ve açıklama birlikte kontrol edilir. Kartın dolu olması tek başına öğrenme kanıtı değildir.

Baskı, yerleştirme ve geri dönüş

A3 PDF tek sayfalık ana panodur. A4 PDF’de dört panel ayrı sayfalardadır; okul yazıcısında yüzde 100 ölçekte basıp yan yana yerleştirebilirsiniz. PNG, yerleşimi önceden görmek içindir. Panoyu öğrencinin yaklaşarak okuyabileceği, geçişi daraltmayan bir yüksekliğe asın. Ana açıklamayı yalnız renk farkına veya görsele bağlamayın; her panel yazılı olarak da okunabilir.

Öğrenci adlarını ve zorlandıkları konuları herkese açık bir listeye dönüştürmeyin. Deneme notu öğrencide kalabilir; öğretmenle paylaşımı seçilebilir. Bir hafta içinde bir ders görevi üzerinde yeniden konuşun: Seçtiği yol neyi değiştirdi, hangi açıklama hâlâ gerekiyor? Pano kullanıldıktan sonra öğrencinin denediği yolu ders göreviyle birlikte değerlendirin.

Tek bir çalışmanın öncesini ve sonrasını daha ayrıntılı kaydetmek isterseniz öğrenme günlüğü farklı bir öğrenci sayfası sunar. Konuyu hatırlama ve kaynaktan kontrol etme uygulaması için ders tekrarı çalışmasına bakabilirsiniz.

Pano dosyaları

A3 ana tasarım, dört A4 panel ve PNG önizlemede aynı konu örnekleri bulunur. Dördüncü A4 panelin altında öğrenci deneme notu için yazma alanı vardır. Kartın metni yukarıdaki tablodan da kullanılabilir.