Hedef Belirleme Panosu: Sonuç Hedefi ve Süreç Hedefi

Hedef belirleme panosu, öğrencinin ulaşmak istediği sonuçla o sonuca hazırlanırken yapabileceği davranışı yan yana görmesini sağlar. “Türkçe sınavında daha yüksek puan almak” bir sonuç beklentisini anlatır. “Bir paragraf sorusunu çözdükten sonra yanıtımı metindeki cümleyle kontrol etmek” ise uygulanabilecek bir çalışma davranışıdır.

Bu pano ortaokulda koridor veya sınıf içinde kullanılmak üzere hazırlandı. Ordu’nun 2026–2027 yerel hedefi hedef belirlemedir. Özgün eşleştirme kartları bu hedefle ilişkilidir; ulusal zorunlu materyal veya resmî kurum ürünü değildir.

Sonuç ve süreç arasındaki ilişki

Sonuç, belirli bir zamanın sonunda ne olmasını istediğimizi söyler. Süreç hedefi, deneyeceğimiz davranışı ve onu nasıl kontrol edeceğimizi anlatır. Sonuç yalnız öğrencinin çabasına bağlı olmayabilir. Yarışmanın koşulları, sorunun güçlüğü veya birlikte çalışılan kişilerin kararları da sonucu etkileyebilir. Bu nedenle panoda puan ve kişi sıralaması kullanılmaz.

Öğrenme çalışmalarında planlama, izleme ve değerlendirmeyi belirli bir göreve bağlama yaklaşımı EEF, Metacognition and Self-Regulated Learning, ikinci baskı tarafından ele alınır. Buradaki sonuç ve süreç kartları, bu çerçeveden hareketle hazırlanan sınıf örnekleridir. Kart eşleştirmek tek başına akademik başarı artışını kanıtlamaz.

Eşleştirme panosunun hazırlanması

A3 ana sayfayı pano merkezine yerleştirin. A4 dosyasındaki sonuç kartları, süreç kartları, gerekçeli eşleşmeler ve boş öğrenci kartlarını tek yüzlü yazdırın. Kesim çizgilerinden kesin. Sonuç kartlarının altına süreç kartlarını tutturmak için kâğıdın arkasına yalnız üst kenardan bant yapıştırabilir veya öğretmenin hazırladığı kâğıt cepleri kullanabilirsiniz. Önce cevap sayfasını panonun yanında kapalı bir dosyada tutun.

İlk gün iki örneği birlikte okuyun. Sonraki günlerde bir sonuç kartının altına uygun süreç kartı ekletin. Eşleştirmeyi yapan öğrenciden gerekçeyi tek cümleyle açıklamasını isteyin. Aynı sonuç için birden çok uygun davranış önerilebilir; cevap sayfası olası eşleşmeleri gösterir.

Sonuç ve süreç eşleştirme çizelgesi

Panodaki dört örnek
İstenen sonuç	Denenecek süreç	Kontrol sorusu
Paragraf sorularında daha iyi sonuç	Bir sorunun yanıtını metindeki dayanakla kontrol etmek	Yanıtımı destekleyen cümleyi gösterebildim mi?
Sınıf sunumunu anlaşılır anlatmak	Bir bölümün provasını yapıp dinleyenin anlamadığı yeri sormak	Hangi cümleyi yeniden anlattım?
Okul koşusunu tamamlamak	Beden eğitimi öğretmeninin uygun gördüğü çalışmaya katılıp deneyimimi konuşmak	Öğretmenle kararlaştırdığım çalışmaya katıldım mı?
Grup ürününü zamanında teslim etmek	Üstlendiğim parçayı kararlaştırılan tarihte gruba gösterip eksik bilgiyi sormak	Parçamı zamanında gösterdim mi?

Koşu örneğinde öğrenciye kendi başına egzersiz yükü veya sağlık hedefi verilmez. Spor çalışmasını ilgili öğretmen uygunluk ve güvenlik koşullarıyla düzenler. Pano davranışın nasıl ifade edildiğini ele alır.

Gerekçeyi konuşmak ve yenilemek

Bir öğrenci sunum kartının altına “Birinci olmak” yazarsa bu isteği silmesini istemeyin. “Bu, nasıl bir sonuç istediğini anlatıyor. Sunuma hazırlanırken hangi işi yapabilirsin?” diye sorun. Öğrenci “Daha çok çalışırım” diyorsa “Hangi bölümü, kiminle ve neyi kontrol ederek?” sorusuyla davranışı açıklatın.

Boş kartta “İstediğim sonuç”, “Deneyeceğim davranış” ve “Yaptığımı nasıl anlayacağım?” alanları bulunur. Öğrenci isterse kurgu bir kişi için doldurabilir. İsim yazmak, kişisel puanı açıklamak veya tüm sınıfın hedefini panoda sergilemek gerekmez. Motor beceri ya da okuma desteğine ihtiyaç duyan öğrenci kartı işaretleyebilir; öğretmen söylediğini yazabilir.

Hafta sonunda seçilen davranışın uygulanabilir olup olmadığını konuşun. Koşullar değiştiyse davranışı birlikte düzenleyin. Daha ayrıntılı bireysel izleme için hedef takibi görüşmesi, lise öğrencilerinde değişen koşulları değerlendirmek için hedefi gözden geçirme sunumu kullanılabilir. Bu pano ilk olarak sonuç ile davranış arasındaki ayrımı öğretir.