“Sınıfımızın kitapları ve okuma köşesi yeterli mi?” sorusuna verilen tek bir “Hayır”, hangi düzenlemeye ihtiyaç duyulduğunu açıklamaz. Öğrenci kitapları yeterli bulup oturacak yeri yetersiz bulmuş olabilir. Anket sorusu hazırlamak için önce verilecek yanıtla hangi kararı alacağınızı yazın. Ardından sorunun yalnız o karar için gerekli bilgiyi isteyip istemediğine bakın.
Bu rehber, öğretmen ve PDR uzmanının ortaokulda kısa sınıf geri bildirimi hazırlarken kullanabileceği bir soru düzenleme çalışmasıdır. Örnek konu okuma köşesinin düzenidir. Öğrencilerin kişiliğini, ruhsal durumunu veya aile yaşantısını değerlendiren maddeler içermez. Böyle bir alanda bilgi toplamaya ihtiyaç varsa uygun araç, amaç ve okulun ilgili süreçleri ayrıca ele alınmalıdır.
Yanıttan önce öğretmen kararını yazmak
Bir soru taslağının yanına “Bu yanıtı görünce neyi değiştirebilirim?” notunu ekleyin. “Sınıf genel olarak memnun mu?” çok geniş kalır. “Okuma köşesini kullananlar oturacak yer bulabiliyor mu?” ise yerleşimi yeniden düzenleme kararıyla ilişkilidir. Kitap seçimini de öğrenmek istiyorsanız ayrı bir soru hazırlayın.
Pew Research Center’ın soru yazımı rehberi, açık ve somut dil, bir soruda tek konu ve birbiriyle örtüşmeyen yanıt seçenekleri üzerinde durur. Aşağıdaki özgün sınıf örneklerini kendi sorunuzun dilini incelemek için kullanabilirsiniz.
Soruyu düzeltme tablosu
| Taslak soru | Yanıtı yorumlamayı zorlaştıran nokta | Düzenlenmiş örnek |
|---|---|---|
| Kitaplar ve okuma köşesi yeterli mi? | Kitap sayısı ile yerleşim birlikte soruluyor. Tek yanıt hangisinin kastedildiğini göstermiyor. | Bu hafta okuma köşesini kullanmak istediğinde oturacak yer bulabildin mi? Kitap çeşitliliği için ayrı bir soru yazılır. |
| Güzel okuma köşemizi daha çok kullanmak ister misin? | “Güzel” değerlendirmesi soruya baştan yerleştirilmiş. “Daha çok” için başlangıç bilgisi yok. | Gelecek hafta serbest okuma saatinde okumak için nereyi tercih edersin? Sınıf sıram / okuma köşesi / başka bir yer / henüz karar vermedim. |
| Okuma köşesine sık gider misin? | “Sık” ve sorulan dönem belirsiz. | Bu haftaki üç serbest okuma saatinin kaçında okuma köşesini kullandın? 0 / 1 / 2 / 3 / hatırlamıyorum. |
Üç soruyu tek bir karara bağlamak
Örnek bir sınıfta cuma günü, o haftaki üç serbest okuma saati hakkında görüş alınacağını düşünelim. İlk soru kaç saat kullanıldığını sorar. İkinci soru yer bulma deneyimine ayrılır. “Bu hafta kullanmak istediğimde her seferinde yer buldum”, “Bazı saatlerde buldum”, “Hiç bulamadım”, “Bu hafta kullanmak istemedim” ve “Hatırlamıyorum” seçenekleri sunulur. Öğrenci kullanmak istemediyse ilk üç deneyim seçeneğinden birini işaretlemeye zorlanmaz.
Üçüncü soru “Gelecek hafta yerleşimde değiştirmemizi istediğin bir şey varsa yazabilirsin” olabilir. Öğretmen, yer bulma yanıtları ve öneriler üzerinden minderlerin yerini değiştirip geçiş yolunu açık tutmayı deneyebilir. Kitapların niteliği hakkında bir soru sorulmadığı için bu yanıtlardan “Öğrenciler kitapları sevmiyor” sonucuna geçmez.
Dağıtmadan önce anlaşılmayı denemek
Yaklaşık on dakikalık hazırlıkta bir meslektaşınızdan soruyu okuyup ne sorulduğunu kendi cümlesiyle anlatmasını isteyin. Uygun sınıf koşullarında birkaç gönüllü öğrenciyle de kısa bir anlaşılma denemesi yapılabilir. “Burada hangi haftayı düşündün?” ve “Sana uyan bir seçenek var mı?” sorularını kullanın. Öğrencinin işaretlediği cevabı savunmasını istemek yerine, sözcüğün ve seçeneğin nasıl anlaşıldığını dinleyin. “Kullanmak istemedim seçeneği yoktu” geri bildirimi gelirse formu dağıtmadan düzeltin.
Katılımın amacı, yanıtı kimin okuyacağı ve sonucun nasıl kullanılacağı başta açıklanır. Bu karar için öğrencinin adını bilmeniz gerekip gerekmediğini ayrıca değerlendirin. Küçük grupta açık uçlu yanıtın yazarı tanınabileceğinden kimsenin belirlenemeyeceğine ilişkin güvence vermeyin. Okuma veya yazma desteği gerekiyorsa seçenekleri aynı ifadelerle okuyun ve öğrenciyi belli bir cevaba yönlendirmeyin.
Sonuçları sınıfa geri götürmek
Yanıtları topladıktan sonra önce gerçekten yanıt veren kişi sayısını kaydedin. Boş bırakılan soruyu ve “Hatırlamıyorum” yanıtını, yer bulunduğunu ya da bulunamadığını gösteren yanıtlardan ayrı kaydedin. Sayıları, hangi soruya ait olduklarını ve hangi dönemi kapsadıklarını belirterek inceleyin. Öğrencilerle “Yer bulamadığını söyleyenler oldu. Gelecek hafta iki yerleşimi dönüşümlü deneyeceğiz” gibi alınan kararı paylaşın.
Bir hafta sonra değişimi izlemek istiyorsanız aynı dönemi ve aynı soru biçimini kullanın. Soruyu veya seçenekleri değiştirdiyseniz önceki yanıtla doğrudan karşılaştırmadan bu değişikliği not edin. Bir sınıfın kısa geri bildirimi, o sınıftaki düzenlemeye yol gösterebilir. Etkinlik sonunda öğrencinin denediği davranışı öğrenmek içinse rehberlik etkinliği çıkış formundan yararlanabilirsiniz.
Kaynak
- Pew Research Center. Writing Survey Questions. Question wording ve yanıt seçenekleri bölümleri.
