Bir reklam çocuğun hoşuna gittiğinde, hemen ürünün alınmasına geçmeden mesajın nasıl kurulduğuna birlikte bakabilirsiniz. Çocukla reklamı konuşmak için önceden seçtiğiniz tek bir örnek yeterli. Reklamı kimin hazırladığını, ne söylediğini ve sizden ne yapmanızı istediğini çocuğun kendi cümleleriyle anlatmasını isteyin.
8–12 yaş grubunda yaklaşık 10–15 dakikalık bir aile sohbeti için aşağıdaki kurgu örneği kullanabilirsiniz. Kâğıda basit bir oyun kutusu çizip yanına kurgu reklam metnini yazın. Çocuğun kişisel hesabını açması veya bir alışveriş bağlantısına tıklaması gerekmez. Öğretmen bu örneği veli bilgilendirmesinde paylaşabilir.
Bir oyun reklamının söyledikleri
Hayalî bir kutu oyununun reklamında şu metin bulunsun. “Yeni Renk Rotası ile hafta sonu çok eğlenceli! Bugün sipariş ver, oyun akşamına hazırlan.” Resimde kutuyu tutan, gülümseyen bir grup var. Oyun süresi, oyuncu sayısı ve fiyat yazmıyor.
Önce “Bu resimde dikkatini ne çekti?” diye sorun. Çocuk “Herkes mutlu görünüyor” dediğinde “Evet, resim öyle bir akşamı düşündürüyor. Oyunun bize uygun olup olmadığını anlamak için başka ne bilmek isterdik?” diyebilirsiniz. Böylece çocuğun ilgisini konuşmanın başlangıcı olarak kullanırsınız.
FTC’nin Admongo aile rehberi, reklamın arkasındaki kişiyi ya da kurumu, ilettiği mesajı ve yönelttiği davranışı sorgulamayı önerir. Bu üç soruyu kurgu reklam üzerinde şöyle açabilirsiniz.
| Soru | Kurgu reklamdan örnek yanıt | Sizin örneğiniz için not |
|---|---|---|
| Bu mesajı kim hazırlamış olabilir? | Oyunu satan firma ya da onun adına çalışan biri. Firma adı görünmüyorsa elimizdeki karttan kesinleştiremiyoruz. | Görünen firma veya hesap adı … |
| Bize ne söylüyor? | Bu oyunun hafta sonunu eğlenceli kılacağını söylüyor. Resimde mutlu bir grup gösteriyor. | Söylenen özellik veya vaat … |
| Bizden ne yapmamızı istiyor? | Bugün sipariş vermemizi istiyor. | Beklenen tıklama, satın alma veya başka davranış … |
| Karar vermek için hangi bilgi eksik? | Kaç kişiyle oynandığı, yaş aralığı, fiyatı ve oyun kuralları. | Kontrol edeceğimiz bilgi … |
Resimde görülen ile söylenen vaadi ayırmak
Çocuk “Bunu alırsak herkes mutlu olur” diyebilir. “Reklam bize mutlu insanları gösteriyor. Peki bizim evde kimler oynamak ister, kurallarını biliyor muyuz?” sorusuyla ailedeki gerçek kullanıma dönün. Oyunu istemesini eleştirmek yerine, resimdeki sahneden hangi sonuca geçtiğini konuşun. Satın alma kararı için ailenin bütçesi ve ihtiyacı ayrıca ele alınır.
“Reklam olduğu nereden belli?” sorusunda yalnız tek bir işarete bağlı kalmayın. Ürünün öne çıkarılması, satıcının adı ve sipariş çağrısı birlikte incelenebilir. Bir paylaşımda ticari ilişkiyi açıklayan bir ifade varsa onu da okuyun. Paylaşımın ticari bir ilişki içerip içermediği anlaşılmıyorsa “Bunu şu an bilmiyoruz” diyebilirsiniz. Hesabın tanıdık görünmesi, ürünle ilgili tüm bilgilerin doğrulandığını göstermez.
İkinci örneği çocuk tamamlasın
Aynı kâğıdın arkasına hayalî bir matara reklamı yazın. “Çantanda yer aç! Hafif matara, üç renk seçeneği. Özellikleri incele.” Çocuktan reklamın kendisinden ne istediğini söylemesini ve karar için iki soru üretmesini isteyin. “Özellikleri incelememi istiyor. Ne kadar su alıyor ve kapağı nasıl kapanıyor?” yanıtı, çağrı ile ürün bilgisini ayırır. Çocuk “Bunu almalıyım” dediğinde metindeki hangi cümlenin onu bu sonuca götürdüğünü sorun ve yeniden denemesine zaman verin.
Okumayı yorucu bulan çocuk için metni siz seslendirin. Çocuk kutuyu işaret edebilir, kısa yanıt verebilir veya sorusunu çizimle gösterebilir. Bir ürünün ailede alınamaması bu sohbetin içinde çocuğu mahcup edecek biçimde tartışılmamalıdır. Ortak örnek seçmek, kişisel satın alma isteklerini açıklama zorunluluğunu da azaltır.
Birkaç gün sonra gündelik hayatta karşılaştığınız bir afişte yalnız “Burada bizden ne yapmamız bekleniyor?” diye sorun. Çocuğun çağrıyı bulmasına ve bilmediği bir ayrıntıyı söylemesine bakın. Tek sohbette tüm reklamları ayırt etmesini beklemek yerine, takıldığı soruya başka bir örnekte dönün. Reklamlar konuşulduktan sonra ailede ekranın hangi zamanlara yerleştiğini ele almak isterseniz aile medya planıyla devam edebilirsiniz.
Kaynak
- Federal Trade Commission. Admongo, Parents. Reklam üzerine ailede konuşma soruları.
