Deneme sınavı sonrası öğrencinin ilk sorusu çoğu zaman “Kaç net yaptım?” olur. Sonuç elbette konuşulur; ancak rehberlik görüşmesinde asıl işe yarayan, hangi soruda neyin takıldığını ve öğrencinin sonraki denemede neyi değiştirebileceğini anlamaktır. Aşağıdaki konuşma ve çizelge, sınav sonucunu genel bir “daha çok çalış” önerisine bırakmadan ele almak için hazırlanmıştır.
Görüşmeye birkaç soruyla başlamak
Öğrenciden bütün yanlışlarını tek oturuşta açıklamasını istemeyin. İki veya üç soruyu seçmesini söyleyin: birinde konuyu bilmiyordu, birinde bildiğini uygulayamadı, birinde de zamanı yetmedi. Bu ayrım öğretmenin yapacağı akademik incelemenin yerine geçmez; öğrencinin kendi çözüm sürecini anlatmasını kolaylaştırır.
“Bu soruyu gördüğünde ilk ne düşündün?”, “Hangi adımda durdun?” ve “Çözümü gördükten sonra ne değişti?” soruları, “Neden yanlış yaptın?” sorusundan daha açıklayıcı olabilir. Öğrencinin anlattığını cevap anahtarı ve branş öğretmeninin açıklamasıyla birlikte değerlendirin. EEF’in geri bildirim rehberi, geri bildirimi öğrencinin mevcut durumu ile sonraki öğrenme adımı arasında kurmayı önerir.
Deneme sınavı sonrası yanlışları ayırmak
Öğrencinin kullandığı kelimelerle başlayın. “Dikkatsizlik” dediğinde bunu son açıklama olarak kabul etmeyin: Soruyu hızlı mı okudu, işlemi mi atladı, seçenekleri mi karıştırdı? Böylece sonraki adım daha belirgin olur. “Konuyu hiç bilmiyorum” diyen öğrenci için de hangi alt başlığın eksik olduğunu branş öğretmeniyle netleştirmek gerekir.
Üç soruluk inceleme çizelgesi
| Soru ve ders | Öğrencinin anlattığı takılma noktası | Doğrulanacak bilgi | Sonraki adım |
|---|---|---|---|
| 1. soru — … | İlk düşündüğüm yol: … | Çözümde kaçırdığım basamak: … | Branş öğretmenine soracağım soru: … |
| 2. soru — … | Zamanı nerede kaybettim: … | Bu soru türünde beklenen işlem: … | Benzer iki soruyu çözüp karşılaştıracağım. |
| 3. soru — … | Yanıtımı neden değiştirdim: … | İlk ve son gerekçem: … | Bir sonraki denemede gerekçeyi kısa not edeceğim. |
Çizelgedeki örnekler hazır tanı değildir; öğrencinin gerçek sorusuna göre doldurulur. Yanlışın nedeni belirsizse hücreyi tahminle tamamlamayın. “Öğretmenle görüşülecek” yazmak, yanlış bir neden seçmekten daha yararlıdır.
Örnek bir kısa görüşme
Öğrenci matematikte üç soruyu “dikkatsizlik” olarak işaretlemiş olsun. Öğretmen ilk sorunun çözümünü açmasını ister. Öğrenci işlemi doğru kurduğunu, son satırda birimi yazmadığını fark eder. İkinci soruda ise yöntemi hiç bilmiyordur. Bu iki durum için aynı çalışma önerisi verilmez: birinde son adımı kontrol alışkanlığı, diğerinde konu anlatımı ve öğretmen desteği gerekir.
Görüşmenin sonunda bir haftaya sığacak tek veya iki adım belirleyin. “Matematiğe daha çok çalışacağım” yerine “Salı günü oran konusundaki iki soruyu öğretmenime götüreceğim; çözümü kendi cümlemle yazacağım” daha izlenebilir. EEF’in öz düzenleme incelemesi de öğrencinin öğrenmesini planlama, izleme ve değerlendirmeyi açıkça öğrenmesini vurgular.
Sonraki görüşmede neye bakılır?
Bir sonraki denemede yalnız net değişimini sormayın. Seçilen soru türünde yeni bir çözüm denendi mi, öğrenci öğretmenine sorusunu iletebildi mi, hangi adım hâlâ karışık? MEB Sınıf Rehberlik Programı, akademik öz değerlendirme ve planlamayı rehberliğin parçası olarak ele alır. Rehberlik görüşmesinin katkısı da öğrencinin bu döngüde kendi payını görmesini sağlamaktır; dersin içerik düzeltmesini branş öğretmeniyle birlikte yürütün.
Öğrenci sınav sonucuyla ilgili yoğun sıkıntı yaşıyorsa önce bunu dinleyin. Yanlış incelemesini o anda bitirmek zorunda değilsiniz. Genel bir çalışma düzeni gerekiyorsa haftalık çalışma planı ayrıca kullanılabilir.
