Kendin Olmanın Dayanılmaz Hafifliği’nin girişinde Ferhat Jak İçöz, okuru kendisine ilişkin ilk açıklamayla yetinmemeye çağırır. “Bu kitap ne hakkında ve ne hakkında değil” başlıklı bölüm, kesin çözüm bekleyen okurla deneyimini yeniden düşünmek isteyen okurun beklentilerini ayırmaya elverişlidir. Buradaki değerlendirme yayınevinin ön okumaya açtığı giriş metniyle sınırlıdır.
| Kitap | Kendin Olmanın Dayanılmaz Hafifliği |
|---|---|
| Yazar | Ferhat Jak İçöz |
| Yayınevi ve ilk baskı | Doğan, Ocak 2020 |
| ISBN | 978-605-09-6867-5 |
| Değerlendirilen kapsam | Yasal ön okuma PDF’sindeki giriş, basılı s.15–20; son sayfa bölümün devamına açılır. |
Girişteki davet nasıl kuruluyor?
Yayınevinin ön okuma metninde İçöz, varoluşçu düşünceyi gündelik insan deneyimleriyle konuşmayı amaçladığını anlatır. “Dayanılmaz” sözcüğünün hem çekici hem katlanılması zor anlamlarına dikkat çeker. Bu çift anlam, başlığı kesintisiz huzur veya kolaylık sözü olarak okumayı zorlaştırır.
Girişte yaşantıyı tek bir nedene bağlamaya ve hemen açıklamayla kapatmaya karşı temkin vardır. Bunu “Nedenleri hiç araştırmayalım” sonucuna çevirmeden okumak gerekir. Mesleki okuma açısından düşünülmeye değer soru, ilk açıklamanın hangi başka soruları duymamızı engelleyebildiğidir.
Bu başlangıcın güçlü yanı ve tartışma noktası
Başlığın iki anlamını düşünmek, okurun bir kitaptan ne beklediğini sorgulamasına yardım eden bir başlangıçtır. Örneğin “Rahatlamak için okuyorum” ile “Yaşadığımı farklı sorularla anlamak istiyorum” aynı okuma amacı değildir. İlk beklenti karşılanmadığında metni bütünüyle değersiz saymak da, ikinci beklentiyi bütün okurlara dayatmak da acele bir değerlendirme olur.
Tartışma noktası, anlam arayışının ne zaman açıklama aramayı zenginleştirdiği, ne zaman gerekli somut değerlendirmeyi geciktirebildiğidir. Bu soruya kitap adına hazır cevap vermek yerine okur kendi gerekçesini kurabilir. Bir eserdeki düşünsel daveti kişisel sağlık sorununa tanı veya tedavi önerisi gibi uygulamamak gerekir.
Meslektaş okuma grubu için sorular
Aşağıdaki sorular girişten hareketle hazırlanmış editoryal tartışma önerileridir. Katılımcılardan danışan, öğrenci veya aileye ait özel bir olayı açıklamaları istenmez. Metni herkes önce okusun; ardından seçilen bir soru üzerine gerekçeli kısa not hazırlasın.
- Başlıktaki “dayanılmaz”ı ilk gördüğünüzde hangi anlamı öne aldınız? İki anlamı birlikte düşünmek okuma beklentinizi nasıl değiştiriyor? Gerekçenizi başlığın verdiği vaat üzerinden açıklayın.
- Bir yaşantıya ilk açıklamayı bulmak ile o açıklamayı yeterli saymak arasında nasıl bir fark var? Gerçek kişi kullanmadan kuracağınız örnekte hangi soruyu açık bırakırdınız?
- Bir okur kitaptan yapılacak işler listesi bekliyor, diğeri sorularla ilerlemek istiyor. Aynı başlangıç metnini neden farklı değerlendirebilirler? “İyi kitap” yargınızın hangi okuma amacına bağlı olduğunu yazın.
- Bir metindeki yazar görüşünü aktarırken kendi yorumunuzla nasıl ayırırsınız? Notunuzda “Metinde…” ve “Benim çıkardığım soru…” diye iki ayrı cümle kurun.
Örnek bir grup yanıtı şöyle olabilir: “Ben ilk açıklamayı bulunca durmaya eğilimli olabilirim. Okumadan sonra bunu kesin neden diye sunmadan başka hangi bilgiye ihtiyacım olduğunu yazmak istiyorum.” Bu cevap kişinin kendine ilişkin yorumudur; kitabın bilimsel etkisinin veya mesleki yeterliğinin kanıtı değildir. Bir başka okur daha somut açıklama isteyebilir; onun gerekçesini de hangi gerekçeye dayandığını dinleyin.
Nasıl bir okuma kararı verilebilir?
Ön okumayı bitirdikten sonra bir cümleyle beklentinizi yazın: “Bu kitaba … sorusuyla devam etmek istiyorum.” Ardından beklentinizi girişin açtığı tartışmayla karşılaştırın. Beklediğiniz şey doğrulanmış bir müdahale kılavuzuysa, o iş için uygun mesleki kaynak aramak gerekir.
Bu sınırlı okumadan kitabın bütün bölümleri, egzersizleri veya anlatım ritmi hakkında hüküm verilmez. Devam edecekseniz yayınevinin künye ve erişim sayfasını kullanabilirsiniz. Varoluşçu yaklaşım ve bireysel hizmetin kapsamını ayırmak için bireysel terapi hakkında sorulacak sorulara da bakabilirsiniz.
