Sevme Sanatı’nın ilk bölümünde Erich Fromm, sevgiyi öğrenmeye değer bir uğraş olarak ele alır. Bu değerlendirme, İngilizce eserin “Is Love an Art?” başlıklı ilk bölümüyle sınırlıdır. Psikolojik danışmanlar ve rehberlik öğretmenleri, bu kısa açılışı bir okuma toplantısında ele alabilir: Sevgiye dair hangi beklentilerimizi sorguluyoruz, hangi düşüncelere neden itiraz ediyoruz?
Sevme Sanatı’nda okunan bölüm ve künye
| Eser | Sevme Sanatı — The Art of Loving |
|---|---|
| Yazar | Erich Fromm |
| Okunan metin | İngilizce ilk bölüm: “Is Love an Art?” |
| Yayıncı ve ISBN | Harper Perennial Modern Classics · 9780061129735 |
| Erişim | HarperCollins izniyle eCampus’ta yayımlanan ilk bölüm |
Değerlendirme, Türkçe bir baskının çeviri niteliği veya kitabın sonraki bölümleri hakkında hüküm içermez. Kendi nüshanızla birlikte okuyacaksanız, ilk bölümdeki düşünceleri karşılaştırabilirsiniz; kullanılan Türkçe terimlerin baskıya göre değişebileceğini de hesaba katın.
Başlangıcın açtığı tartışma
Fromm, sevgiye ilişkin beklentileri üç yönden sorgular: sevilmeye odaklanmak, asıl güçlüğü uygun kişiyi bulmakta görmek ve başlangıçtaki yoğun heyecanı kalıcı sevgiyle karıştırmak. Bölümün sonunda öğrenme, kuram ile pratiği birlikte düşünme ve bu uğraşa önem verme üzerinde durur. Bunlar yazarın görüşleridir; açılış bölümünde tartışılır.
Bu ayrımlardan hareketle okuma grubunda günlük dilimizi inceleyebiliriz. “Beni anlamasını istiyorum” diyen biri, nasıl bir davranış beklediğini açıklayabiliyor mu? Dinlenmek, sözünün kesilmemesi, kararının sorulması veya verdiği emeğin fark edilmesi birbirinden farklı beklentilerdir. Tartışmayı bu ayrıntılara taşımak, genel bir ilişki cümlesinin kişi için ne anlama geldiğini konuşmamızı sağlar.
Burada kendimize de aynı soruyu yöneltebiliriz: Bir ilişkide karşı taraftan beklediğimiz şeyi söylerken kendi davranışlarımızı ne kadar açık anlatıyoruz? Okuma toplantısında amaç, katılımcılardan özel ilişkilerini açıklamalarını istemek olmamalı. Herkes metindeki düşünceyi bir kurgu örneği üzerinden de değerlendirebilir.
Sanat benzetmesinin açık bıraktığı sorular
Açılış, sorular ve gündelik örneklerle ilerler. Sanat benzetmesi düşünmeyi kolaylaştırır; ancak bir benzetme, insan ilişkilerinin bütün koşullarını açıklamaz. Ayrıca metindeki kadın ve erkek rollerine ilişkin genellemeleri bugün tartışırken dönemin anlatımıyla kendi değerlendirmemizi ayırmak gerekir.
Mesleki okumada yararlı bulduğumuz nokta, bir düşünceyi hemen tavsiyeye çevirmeden inceleyebilmektir. “İlişkiye emek vermek” denildiğinde hangi davranıştan söz edildiğini sorabiliriz. Buna karşılık, bir ilişkide yaşanan bütün güçlükleri tek kişinin çaba eksikliğine bağlamak acele bir yorum olur. Görüşmede güç dengesi, sınırlar ve kişinin kendi isteği ayrıca ele alınmalıdır.
Örneğin bir okuma grubunda şu kurgu durumu tartıştığımızı düşünelim: Bir kişi, arkadaşını kırmamak için her buluşma teklifini kabul ediyor; sonra kendisine zaman kalmadığından yakınıyor. Katılımcılar önce bilinen davranışı, ardından kendi yorumlarını yazabilir. Kişinin ne istediğini sormadan ona “daha çok emek vermelisin” demek, konuşmayı hangi yöne götürür? Bu soru, bir metinden çıkarılan önerinin kullanımını sorgulamamıza yarar.
Meslektaşlarla bir okuma oturumu
İlk bölümü toplantıdan önce okuyun. Her katılımcı üzerinde durmak istediği bir düşünceyi ve o düşünceye ilişkin bir itirazı seçsin. Toplantıda önce metnin ne söylediğini açıklayın; ardından kendi yorumunuza geçin. Aşağıdaki sorulardan ikisini seçmek, konuşmayı tek bir konu etrafında sürdürmek için yeterli olabilir.
| Soru | Tartışmayı somutlaştırmak için |
|---|---|
| Bir ilişki beklentisini davranış olarak nasıl anlatırız? | “Anlaşılmak istiyorum” cümlesini, karşı taraftan beklenen iki farklı davranışla açıklayın. |
| Bir düşünceye katılmakla onu herkese önermek arasında hangi adımlar var? | Öneriyi vermeden önce kişi ve ilişki hakkında bilmeniz gerekenleri sıralayın. |
| Bir sanat benzetmesi ilişkilere dair hangi soruları açık bırakır? | Karşılıklılık, rıza ve sınırlar açısından ayrıca sorulması gereken birer soru yazın. |
| Metindeki bir genellemeye nasıl gerekçeli itiraz ederiz? | İtiraz ettiğiniz düşünceyi doğru özetleyin; sonra karşı örneğinizi ve gerekçenizi ayırın. |
Toplantının sonunda iki sütunlu kısa bir not hazırlayabilirsiniz: “Metinde söylenen” ve “Bizim tartışmamız”. Aynı cümlenin bu iki sütunda birbirine karışması, yazarın savını yanlış aktarmamıza neden olabilir. Ortak bir sonuca varamadığınız soruyu da notta bırakın; anlaşmazlığın gerekçesi sonraki okumaya yön verebilir.
Bu bölümle okumaya başlamak
İlişkilere dair kendi düşüncelerini tartışmak isteyen okur, bu açılışı meslektaş okuma toplantısına taşıyabilir. Bir danışma görüşmesi için uygulama adımları arıyorsanız, bunun için ayrıca uygun mesleki kaynak seçmeniz gerekir.
Okuma beklentisini başka bir eser üzerinden karşılaştırmak için İnsan Olmak’ın önsözleri üzerine değerlendirmeye bakabilirsiniz. Farklı türlerde mesleki okuma seçmek için de Yalom’un eserlerine ilişkin okuma yönlendirmesi yardımcı olabilir. Bu bölümden sonraki okumaya geçerken, katıldığınız bir düşünceyi ve cevabını aramak istediğiniz bir soruyu not edin.
Kaynaklar
- Fromm, E. The Art of Loving, “Is Love an Art?” Harper Perennial Modern Classics. ISBN 9780061129735. HarperCollins izniyle yayımlanan ilk bölüm ve eser kaydı.
