Meslek Görüşmesi Hazırlık Dosyası: Bir Çalışana Neler Sorulur?

Meslek görüşmesi, bir çalışanın işini günlük örneklerle tanımak için yapılabilir. Lise öğrencisi bir mesleğin adını biliyor olsa da gün içindeki görevleri, kimlerle çalışıldığını veya hangi becerilerin zamanla öğrenildiğini bilmeyebilir. Hazırlık dosyası, öğrencinin öğretmen gözetiminde soru seçmesine, duyduğu yanıtı kaydetmesine ve tek kişinin anlattığı deneyimin hangi koşullara ait olduğunu değerlendirmesine yardımcı olur.

Görüşmenin amacı ve yetişkinin hazırlığı

Bu görüşmede öğrenci işe başvurmuyor. Öğrenmek istediği bir görevi seçiyor ve o görevi yapan kişinin deneyimini dinliyor. CareerOneStop’un bilgi görüşmesi rehberi, görüşmeden önce amaç ve soru hazırlamayı önerir. Burada iletişim ve güvenlik düzeni, lise öğrencileri için yetişkin gözetimine göre ele alınmıştır.

Konuk seçimi, iletişim, uygun ortam ve okulun izin süreci öğretmen tarafından planlansın. Öğrenciyi tanımadığı kişilere özel mesaj atmaya, kişisel telefon numarası toplamaya veya tek başına iş yerine gitmeye yönlendirmeyin. Konuk sınıfa gelebilir veya okulun düzenlediği çevrim içi görüşmeye katılabilir. Görüşme için öğrencinin ailesinde meslek bağlantısı bulunmasını şart koşmayın.

Kocaeli’nin 2026–2027 yerel hedefi, meslekle ilgi, yetenek, değer ve kişilik özelliklerini birlikte ele alır. Bu dosyada öğrenciye bir mesleğe uygunluk sonucu verilmez. Amaç, mesleğin gerçek görevleri hakkında daha belirli sorular üretebilmektir.

Deneyimi açan sorular

“İşiniz güzel mi?” gibi geniş bir soru kısa bir beğeni yanıtıyla bitebilir. Günlük bir işi başlangıcından bitişine anlatmayı istemek ise görev, karar ve destek ihtiyacını konuşmayı kolaylaştırır. Öğrenci önce neyi merak ettiğini bir cümlede yazsın, ardından buna uygun soruları seçsin.

Görüşmede seçilebilecek özgün soru örnekleri
Araştırılan konu	Sorulabilecek soru
Günlük görev	Son iş gününüzden bir görevi, özel bilgi paylaşmadan başlangıcından bitişine anlatabilir misiniz?
Karar ve iş birliği	Bu görevde hangi kararı siz, hangi kararı ekip veriyor?
Beceri ve öğrenme	Yeni başlayan biri bu görevde hangi beceriyi öğrenmeye ihtiyaç duyar?
Çalışma koşulu	Yoğun bir gün ile olağan bir günün düzeni nasıl değişir?
Mesleki değer	Çalışırken sizin için önemli bir koşul nedir? Bunun kararınızı etkilediği bir örnek verebilir misiniz?
Deneyimin kapsamı	Anlattığınız durum bu iş yerine veya göreve mi özgü? Başka bir görevde neler değişebilir?

Yaklaşık 20 dakikalık görüşme için altı soru bir başlangıç olabilir. Bütün soruları yetiştirmek amacıyla konuğu hızlandırmayın. “İletişim önemli” yanıtına “Bir bilginin yanlış anlaşılması işi nasıl etkileyebilir?” diye dönmek, yeni başlığa geçmekten daha yararlı olabilir. Kişi veya kurum adı vermeden örnek anlatmasını isteyin.

Görüşme planı ve not sayfası

Önce hazırlık, sonra yanıtın kapsamı
Zaman	Öğrencinin notu
Görüşmeden önce	Amacım… Öncelikli sorularım…
Görüşmede	Konuğun görevi ve gerekli çalışma bağlamı… Sorum… Yanıtın kısa özeti…
Yanıtı açarken	Takip sorum… Öğrendiğim örnek…
Görüşmeden sonra	Bu kişiye veya ortama özgü olabilecek bilgi… Başka kaynaktan kontrol edeceğim… Sonraki araştırmam…

Açılışta öğrenci şöyle diyebilir: “Günlük işinizde hangi görevleri yaptığınızı merak ediyorum. Yaklaşık 20 dakika için birkaç soru hazırladık. Yanıtlamak istemediğiniz soruyu geçebiliriz. Kısa yazılı not alacağız.” Ses veya görüntü kaydını varsayılan yapmayın. Kişisel gelir, müşteri bilgisi ya da kurumun gizli çalışması hakkında ısrar etmeyin.

Yanıtı genellemeden değerlendirmek

Kurgu örnekte bir inşaat mühendisi “Bu projede sabahları saha ekibiyle bilgi kontrolü yapıyorum, öğleden sonra çizim değişikliklerini inceliyorum” diyor. Öğrencinin çıkarabileceği not, bu kişinin bu projedeki gününün saha iletişimiyle çizim kontrolünü birleştirdiğidir. Bütün mühendislerin aynı ortamda veya aynı saatlerle çalıştığı sonucuna varılamaz.

Bir başka yanıt “Bu işi ekip arkadaşımın yanında öğrendim” olabilir. Bu, kişinin deneyimini anlatır. Mesleğe giriş için gereken eğitim, mezuniyet veya mesleki yetki bilgisi ise güncel resmî kaynaktan ayrıca kontrol edilmelidir. Notlarda konuğun sözünü ve öğrencinin yorumunu ayırın; kısa özetleri doğrudan alıntı gibi yayımlamayın.

Görüşme bittikten sonra öğrenciden beklentisiyle örtüşen bir görev ve hâlâ merak ettiği bir soruyu seçmesini isteyin. “Bu meslek bana uygun” kararı vermesi gerekmiyor. Öğrendiği çalışma koşulu, daha önce düşündüğü mesleki değerlerle ilgili yeni bir soru doğurabilir. Resmî bilgiyi karşılaştırmak için meslek araştırması çalışmasını ayrı aşamada kullanabilirsiniz.

Görüşmeye erişim ve takip

Konuk henüz bulunamadıysa dosyadaki kurgu örnekle soru ve yanıt ayrımını çalışın. Sonra okulda ortak bir görüşme planlanabilir. Ailesinde ilgili mesleği yapan kişi bulunmayan öğrenciyi hazırlıksız saymayın. Erişim düzenini yetişkinler hazırlasın; öğrencinin işi araştırma sorusunu geliştirmektir.

Yaklaşık bir hafta sonra hangi bilginin kontrol edildiğine dönün. Öğrenci hangi resmî kaynağı kullandı, deneyimle ilgili hangi yeni soru oluştu? Görüşmede edinilen kişisel ayrıntıları sınıf grubuna aktarmadan gerekli mesleki notla yetinin. Konuğa zamanında teşekkür ederek görüşmeyi tamamlayın.

Hazırlık dosyası

Dört sayfalık dosyada öğretmen yönergesi, soru seçimi ve takip sorusu örneği, kullanılabilir boş görüşme notu ile açıklamalı değerlendirme bulunur. PDF yazdırılabilir, DOCX soruları düzenlemeye uygundur. Öğrenci notlarını paylaşmadan önce hangi bilgilerin okul çalışmasında kullanılacağını birlikte konuşun.