Ders başarısı konuşulurken kıyaslama, küçük düşürme, tehdit ya da ilgiyi geri çekme tekrarlanıyorsa çocuk destek istemekte zorlanabilir. Ebeveyn, nottan duyduğu kaygıyı çocuğun değerine bağlamadan konuşabilir. Öğretmen de öğrencinin duyduğu baskıyı merakla dinleyip okulda neye ihtiyacı olduğunu sorabilir.
Başarı beklentisi ne zaman baskıya dönüşür?
Bir ödevin yapılmasını istemek ile çocuğu başkasının notuyla kıyaslamak farklı davranışlardır. Özellikle “Bu notla yüzümüze bakma” gibi sözler, tartışmayı öğrenme ihtiyacından uzaklaştırır. Bir davranışı konuşurken çocuğun kişiliğini yargılamadan ne olduğunu ve nasıl bir yardımın işe yarayabileceğini tarif edin. UNICEF’in olumlu disiplin rehberi de beklentiyi açık söylemeyi ve ilişkiye zaman ayırmayı önerir.
Not konuşmasında yetişkinin onarımı
Örnek bir evde yetişkin “Kuzenin senden iyi yapmış” dedikten sonra çocuğun konuşmayı bıraktığını fark ediyor. “Seni kuzeninle karşılaştırdım. Bu doğru değildi. İstersen bugün konuşmayı burada bırakalım. Yarın hangi soruda desteğe ihtiyacın olduğunu birlikte düşünelim” diyebilir. Bu yanıt özrü çocuğun hemen konuşması şartına bağlamaz.
Ertesi gün öğrenci “Problemi okudum ama ilk işlemi seçemedim” derse ebeveyn, bir örneği işaretleyip öğretmene hangi soruyu sormak istediğini belirlemesine yardım edebilir. Öğretmen “Aileni hayal kırıklığına uğratmaktan korkuyorsun gibi duydum. Doğru mu? Şu anda okulda sana kim destek olabilir?” diye sorabilir.
Takipte neye bakılır?
Bir sonraki görüşmede yalnız notu sormayın. Öğrenci yardım isteyebildi mi, dersle ilgili zorluğu tarif edebildi mi ve yetişkin karşılaştırmadan konuşabildi mi? Çocuk konuşmayı ertelemek, not yazmak veya güvendiği başka bir yetişkinle görüşmek isteyebilir. Tehdit veya güvenlik riski bildirilirse ortak aile konuşmasından önce güvenliği ve okulun koruyucu destek sürecini ele alın.
İlgili yazı Ergenlik döneminde aile iletişimi.
