Öğrenme stilleri, öğrencilerin görsel, işitsel veya kinestetik gibi gruplara ayrıldığı yaygın bir açıklamadır. Bir öğrencinin çizimden hoşlanması, bütün derslerde yalnız görsellerle daha iyi öğreneceğini göstermez. Öğretmen ve rehberlik uzmanı için daha yararlı soru, belirli bir görevde öğrencinin neyi anlamakta zorlandığı ve seçtiği yöntemin bu güçlüğü aşmasına nasıl yardımcı olduğudur.
Göreve göre yöntem seçme ve kontrol örneğine geçin.
Tercih, erişim ihtiyacı ve öğrenme sonucu
Çizim, sesli açıklama ve uygulama öğrenmede kullanılabilir; fakat bunları kişinin değişmez türleri saymak ayrı bir iddiadır. EEF’nin öğrenme stilleri incelemesi, stillere göre öğretimi eşleştirmeyi destekleyen güvenilir kanıtın yetersiz olduğunu ve öğrencileri etiketlemenin sakıncalarını belirtir. “İşitsel olduğun için uzun süre müzikle çalışmalısın” gibi kesin öneriler bu kanıtla desteklenmez.
Erişilebilirlik farklı bir konudur. Görme veya işitme gereksinimi, dil desteği, okuma güçlüğü ve yardımcı teknoloji ihtiyacı gerçekten değerlendirilmelidir. “Stillerin kanıtı zayıf” demek, herkesin aynı biçimde ve aynı destekle öğrenmesi gerektiği anlamına gelmez. Uyarlamayı öğrencinin erişim ve öğrenme gereksinimine göre planlayın.
Yöntemi dersin istediği işe bağlamak
IES çalışma rehberi, zamana yayılmış tekrar, çözülmüş örnekle yeni problem arasında geçiş ve grafikle sözel açıklamayı birleştirme önerilerini ele alır. Bunlar bir kişilik tipine atanmaz. AERO rehberi de bilgiyi notlara bakmadan hatırlamayı ve yanlışları geri bildirimle düzeltmeyi açıklar. Her görevde aynı araç gerekmez.
| Görevdeki ihtiyaç | Denenecek yol | Kontrol |
|---|---|---|
| Bir sürecin sırasını açıklamak | Şema çizip okları kendi cümlesiyle anlatmak. | Şemaya bakmadan neden o sırada olduğunu açıklamak. |
| Yeni bir problem türünü çözmek | Çözülmüş örnekte her adımın gerekçesini konuşmak; sonra benzer soru denemek. | Yeni soruda hangi adımın neden kullanıldığını göstermek. |
| Kavramları bir süre sonra hatırlamak | Çalışmayı farklı günlere bölmek; kısa hatırlama soruları kullanmak. | Notlara bakmadan cevaplayıp kaynaktan düzeltmek. |
| Yönergeyi anlamak | İstenen işi kendi sözüyle söylemek, belirsiz kısmı sormak. | İlk adımın istenen işe uyup uymadığına bakmak. |
Öğretmenle iki deneme konuşması
Kurgu örnekte öğrenci “Görselim, metin okuyamam” diyor. Öğretmen “Şema tercih ettiğini duydum. Bu metinde hangi ilişkiyi bulmamız gerekiyor?” diye sorabilir. Bir su döngüsü açıklamasında önce metindeki aşamalar okunur, sonra şema ve kısa açıklama birlikte hazırlanır. Şemayı güzel çizmek yerine buharlaşma ile yoğunlaşmanın farkını açıklayabilmesi değerlendirilir.
“Sadece dinle; sen işitselsin” yanıtı öğrenciyi bir yönteme kapatır. “Önce açıklamayı dinleyelim, sonra kendi sözlerinle anlatıp kaynağa bakalım” yanıtı ise yapılacak işi ve kontrolü belirler. Öğrenci hatırlayamazsa daha fazla etiket aramak yerine hangi kavramın yeniden açıklanması gerektiğini bulun.
Bir haftalık yöntem denemesi
Ortaokul ve lisede yaklaşık 15 dakikalık görüşmede tek bir ders görevi seçin. İlk üç dakikada ihtiyaç ve önceki bilgiyi konuşun; sekiz dakika bir yöntemi birlikte deneyin; dört dakika yeni bir soruyla kontrol edip sonraki denemeyi yazın. Dersin açıklama ve doğrulama sorumluluğunu branş öğretmeniyle paylaşın.
Öğrencinin notu şu dört satırdan oluşabilir: “Görevim…”, “Denediğim yöntem…”, “Bakmadan açıklayabildiğim…”, “Yeniden soracağım…”. Kurgu kayıt: “Yoğunlaşmayı yağmurla karıştırdım. Şemadaki oku açıklayınca farkı gördüm. Cuma yeni örneği notsuz anlatıp öğretmenime kontrol ettireceğim.”
İki ayrı konunun puanını karşılaştırıp bir yöntemin herkes için üstün olduğuna karar vermeyin; konu güçlüğü, önceki bilgi ve verilen destek değişmiş olabilir. İlk denemede öğrencinin verdiği açıklamaya ve nerede zorlandığına bakın. Yazılı anlatımda zorlanan öğrenci sözlü yanıt veya erişilebilir çizim kullanabilir.
Bir hafta sonra aynı hedefe ilişkin farklı örneğe dönün. Yalnız rahat hissetti mi diye sormak yerine neyi açıklayabildiğine bakın. Süreci ayrıntılı kaydetmek için öğrenme günlüğünü, sınıfta yöntem seçimini hatırlatmak için öğrenme stratejileri panosunu kullanabilirsiniz; bunlar öğrenme tipi testleri değildir.
